Kapak retraksiyonu olan tiroid orbitopatili hastalarda botulinum toksin uygulanması ve sonuçları, sonuçlara etki eden faktörlerin değerlendirilmesi

Amaç: Tiroid orbitopatiye (TO) sekonder üst göz kapağı retraksiyonu (ÜGKR) tedavisinde botulinum toksin A (BoTA) enjeksiyonu klinik sonuçlarının karşılaştırılması, BoTA etkinlik düzeyi ve etkinlik düzeyine etki eden faktörlerin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Göz Hastalıkları Kliniği'ne Mayıs 2022 ve Ekim 2023 tarihleri arasında TO nedenli ÜGKR ile başvuran ve levator kasına BoTA enjeksiyon tedavisi uygulanan 34 hastanın 52 gözünün kayıtları retrospektif incelendi. Retraksiyon düzeyine göre hafif ve orta-şiddetli alt gruplara ayrıldı. Hastaların demografik özellikleri, enjeksiyon öncesi (EÖ) ve enjeksiyon sonrası (ES) sırasıyla 2.hafta, 1., 3. ve 6.ay muayenelerindeki kapak aralığı, klinik aktivite skoru (KAS), tiroid fonksiyon testi (TFT) ölçümleri ve tedaviye etki eden faktörler kaydedildi. Bulgular: 24'ü kadın (% 70,5), 10'u erkek (% 29,4), yaş ortalaması 48,56 olan 34 hastanın 52 gözü çalışmaya dahil edildi. 19 hasta ötiroid bulundu. 52 gözden 21'inde (% 40,3) hafif, 31'inde (% 59,6) ise orta-şiddetli ÜGKR saptandı. MRD1 değerleri hafif ve orta-şiddetli evre vakalarda; ES 2.hafta ve 1.ayda, EÖ ve ES 6.aya göre anlamlı olarak düşük bulundu. Nazal kapak aralığı (NKA) ve santral kapak aralığı (SKA), hafif ve orta-şiddetli evrelerde, ES 2.hafta, 1.ay ve 3.ay değerleri, EÖ'ne göre; ES 2.hafta ve 1.ay değerleri, ES 6.aya göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlendi. Temporal kapak aralığı (TKA) değerleri hafif evrelerde, ES 2.hafta, 1.ay değerleri, EÖ ve ES 6.aya göre; aynı zamanda ES 3.ay değerleri EÖ'ne göre anlamlı olarak düşük saptandı. TKA orta-şiddetli evreli vakalarda, ES 2.hafta, 1.ay ve 3.ay değerleri, EÖ ve ES 6.aya göre; ES 1.ay ve 3.ay MRD2 değerleri, EÖ'ne göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlendi. Hafif ve orta-şiddetli evre olan gruplarda KAS, EÖ'ne göre ES 1.ayda anlamlı olarak düşük bulundu. ES takiplerinde SKA ve TKA değerleri, EÖ'ne göre hiç yüksek çıkmamış olanların ağırlıklı olarak ötiroid olduğu, 6.ayda yüksek çıkmış olanların ise ağırlıklı olarak ötiroid olmadığı belirlendi. EÖ lidlag varlığı, sigara içme durumu, radyoaktif iyot (RAİ) tedavisi, tiroidin medikal tedavisi, tiroid hastalık süresi, hafif veya orta-şiddetli evre oluşu ile tedavi yanıtı arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmadı (p>0,05). ÜGKR tedavisinde BoTA enjeksiyonu ile hastalardan % 65'inde (34 gözde) BoTA etkinliğinin devamlı olduğu sonucuna ulaşıldı. Tartışma ve Sonuç: Ötiroid olgularda BoTA enjeksiyon sonuçları daha stabil seyretmektedir. Distiroid olgularda da antitiroid tedavi cevabı beklenirken BoTA enjeksiyonu; ÜGKR tedavisinde kapak aralığını azaltarak konjonktival hiperemiyi azaltır ve sekonder olarak da kuru göz tedavisinde de ön planda düşünülmelidir. Anahtar Kelimeler: Tiroid orbitopati, botulinum toksin A, üst göz kapağı retraksiyonu.