Kaplama ve polimerlerde kullanılan alüminyum ve antimon içerikli alev geciktricilerin tayini

Polimer ve kaplama endüstrisinde üretilen ve kullanılan hammadde ve ürünlerin gündelik yaşamımızda çok sık yer aldıklarını görmekteyiz. Kullanım alanlarından bazıları; otomotiv, ambalaj, deri, branda, kauçuk ürünleri, zemin kaplamaları, çadır, halı arkaları gibi plastik ürünleridir. Hayatımızda bu kadar kadar geniş yer almaları bazı riskleri de beraberinde getirmektedir. Bunların en başında yangın ve sağlık konusu gelmektedir. Yangın güvenliğinde de bu polimer ve kaplama ürünlerine; alev geciktirici özellikleri olması sebebiyle antimon ve alüminyum elementleri çok sık kullanılmaktadır. Bu çalışmada; içerisinde alüminyum ve antimon elementleri bulunan Polivinil klorür (PVC) polimeri olan kaplama ürünlerinden olan suni deri, branda ve çadır numuneleri üzerinde deneyler gerçekleştirilmiştir. Yangın güvenliğinde etkili olan bu metallerin kullanımlarının sağlık açısından etkilerinin incelenmesi amacıyla daha duyarlı ve maliyet açısından ucuz olan bulutlanma noktası ekstaraksiyonu (CPE) metoduyla tayinleri gerçekleştirilmiştir. Bu çalışmada alev geciktirici olarak kullanılan Alüminyum (Al) ve Antimon (Sb) içerikli polimer ve kaplama numunelerinde, indüktif eşleşmiş plazma optik emisyon spektrometresi (ICP-OES) cihazı kullanılarak ve bulutlanma noktası ekstraksiyonu yöntemi uygulanarak Alüminyum (Al) ve Antimon (Sb) metallerinin tayini gerçekleştirilmiştir. Yüzey aktif madde (1,1,3,3-Tetrametilbutil) fenil-polietilen glikol (Triton X-114) ve kompleksleştirici madde olarak da 1,5-difeniltiyokarbazon (ditizon) çalışmada kullanılmıştır. Bu çalışmada optimum pH değeri 6, optimum ligand derişimi 1 mmol/L, optimum yüzey aktif madde derişimi 1,5 mmol/L, optimum inkübasyon sıcaklığı 60 oC ve optimum inkübasyon süresi de 45 dakika değerlerine deneysel çalışmalar sonucunda ulaşılmıştır. Sonrasında Na+, K+, NO3-, SO4-2, Ca+2, Mg+2, Cl-, CH3COO- ortak iyonlarının etkisi sonucu en uygun aralıklar bulunmuştur. Analitik parametrelerden gözlenebilme sınır değerleri (LOD) Al için 0,018 µg/L Sb için 0,107 µg/L ölçülmüştür. Bağıl standart sapma değerleri yüzde olarak Al için 5,52 ve Sb için 5,96 olarak bulunmuştur. Son olarak PVC suni deri, branda ve çadır örneklerine de bulutlanma noktası ekstrasiyonu metodu ve elde edilen optimum koşullar uygulanarak Al ve Sb metalleri için geri kazanım oranları deri kaplama numunesinde yüzde olarak Al için % 103,2 ve Sb için % 96,7 PVC kaplama numunesinde Al için % 103,4 ve Sb için % 98,2 PVC kaplama branda-çadır numunesinde Al için % 95,1 ve Sb için % 95,3 olarak bulunmuştur.