Karaciğer prezervasyon solüsyonunun etkinliğinin arttırılması üzerine melatonin etkisi: Histolojik ve biyokimyasal çalışma

Karaciğer nakillerinde başarı oranını en çok etkileyen faktörlerin başında, alınan dokudaki hücrelerin normal histolojik ve biyokimyasal özelliklerinin korunması gelmektedir. Bu amaçla organın alınması ve nakli esnasında çeşitli doku prezervasyon solüsyonları kullanılmaktadır. Bu solüsyonların koruyucu özelliğini arttıran etkenlerden birisi antioksidan kullanımıdır. Çalışmamızda, nakil öncesi intraperitoneal melatonin uygulamasının karaciğer prezervasyon hasarı üzerine etkilerinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda Serum Fizyolojik (SF) grubu, University of Wisconsin (UW) grubu ile hepatektomiden 45 dk öncesinde melatonin uygulanan University of Wisconsin + Melatonin (UW+Mel) grubu sıçanlarına ait karaciğer dokularının histolojik ve biyokimyasal özellikleri karşılaştırıldı. Hematoksilen&eozin boyamalarda, hidropik dejenerasyon, sinüzoidal dilatasyon, hepatosit nekrozu açısından, 0. saat (p=0.129) ve 12. saat (p=0.150) total skor değerlendirilmesinde gruplar arasında anlamlı derecede fark saptanmadı. Yapılan Caspase 3 immünohistokimyasal boyamada 12. saat UW grubunda UW+Mel grubuna kıyasla anlamlı derecede Caspase 3 immünreaktivite pozitifliğinde artış gözlendi (p=0.005). PAS boyanma yoğunluğu açısından 0. ve 12. saatlerde gruplar arasında fark bulunmadı. Biyokimyasal analizler sonucunda 0. ve 12. saatlerde UW grubuna kıyasla UW+Mel grubunda MDA ve TOS düzeyinin anlamlı derecede arttığı gözlendi. GSH aktivitesi ve TAS düzeyi karşılaştırıldığında ise ise 0. saatte UW ve UW+Mel grupları arasında anlamlı derecede fark gözlenmezken, 12. saatte UW grubuna kıyasla UW+Mel grubunda anlamlı derecede azalma saptandı. Ayrıca UW 12. saat grubuna kıyasla UW+Mel 12. saat grubunda karaciğer enzimlerinden AST, ALT ve ALP düzeylerinin anlamlı derecede azaldığı tespit edildi. Elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, sitoprotektif bir antioksidan olan melatoninin intraperitoneal uygulamasının, UW solüsyonu içerisinde karaciğerin doku bütünlüğünün ve hepatositlerin histolojik ve biyokimyasal özelliklerinin korunmasında etkin bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, karaciğer nakli öncesi donöre melatonin uygulamasının, prezervasyon ortamında karaciğer dokusunun histolojik ve biyokimyasal açıdan korunmasında önemli katkıları olduğu düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Karaciğer, Prezervasyon, UW solüsyonu, melatonin.