Karaciğer sirozunda hepatopulmoner sendromunun tanı kriteri olan hipokseminin nedenleri ve sıklığı

ÖZETKaraciğer sirozu ve akut karaciğer yetmezliği olan hastalarda, primer kalp veakciğer hastalığının yokluğunda meydana gelen hipoksemi ile karakterli klinik tabloyaHepatopulmoner Sendrom (HPS) denir. HPS'de karaciğer hastalığı ile birlikte odahavası solurken alveoler-arteryel oksijen gradiyentinde artış ve intrapulmoner vaskülerdilatasyonların birlikteliği söz konusudur. Kronik karaciğer hastalığında intrapulmonerarteriyovenöz şantlara bağlı olarak hipoksi gelişimi sıktır. Biz çalışmamızda kliniğimizebaşvuran sirozlu hastalarda HPS'nun tanı kriterlerinden biri olan hipoksemi sıklığınınaraştırılması, hastalarda bu bulgunun ön belirtilerinin saptanması ve hipoksemiyiarttıran faktörlerin değerlendirilmesini amaçladık.Çalışmamıza kliniğimizde yatırılarak takip edilen 24 erkek, 15 kadın olmaküzere toplam 39 siroz hastası alındı. Hastalar 12-70 yaş arasında olup, yaş ortalaması47.5±17.2 yıl idi. Hastaların tam kan sayımı, rutin biyokimyasal incelemeler,protrombin zamanı ve uluslararası normalizasyon oranı (INR) , PA Akciğer grafisi,arteriyel kan gazları ve pH analizi (oda havasında ve oturur durumda), üstgastrointestinal sistem endoskopisi, üst abdomen ultrasonografisi, solunum fonksiyontestleri ve karbon monoksit difüzyon kapasitesi ölçümü yapıldı.Dispne 12, platipne 6, hipoksi 13, çomak parmak 3, siyanoz 6, özofagus varisi12, portal gastropati 2, hem özofagial varis hemde portal gastropati 19, asit 21 hastadasaptandı. 7 hasta Child A, 21 hasta Child B, 11 hasta Child C grubunda idi.Çalışmamızda hipoksi ile karaciğer fonksiyonlarının biyokimyasal ölçümlerindeanlamlı bir ilişki olmadığı saptandı. Asitli hastalarımızda PaO2 ve sO2 değerleri, asitsizhastalara göre daha düşük saptandı ve her iki grup arasındaki fark istatistiksel olarakanlamlı kabul edildi (p:0.035; 0.049). Child C grubunda PaO2 değerleri daha düşükbulunmasına gruplar karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılıksaptanmadı (p: 0.921).Hastalarımızın %46.2'sinde DLCO düşüklüğü saptandı ve bu literatürle uyumluidi. Solunum fonksiyon testleri parametrelerinden FVC, FEV1, FEV1/FVC, FEF%25-75değerleri asitli hastalarda, asitsiz hastalara göre daha düşük saptanmasına rağmen,sadece FEV1/FVC ve FEF%25-75 değerleri arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı42(p:0.021, 0.030). Bu iki grup hastada difüzyon testleri açısından herhangi bir farksaptanmamıştır.Sonuç olarak; sirotik hastalarda HPS varlığını ortaya koymak amacıyla özelliklekaraciğer transplantasyonuna hazırlanan hastalara PA akciğer grafisi çekilmesi, solunumfonksiyon testleri, difüzyon kapasitesi ve arteriyel kan gazları analizi (oda havasında /oturarak) gereklidir. PaO2 70 mmHg'ya eşit veya altında saptanan hastalarda ise şantaraştırılması yapılması faydalı olacaktır. Şant araştırılması için yapılması gereken enönemli tetkikler ise sırasıyla kontrast ekokardiyografi, Tc 99 m MAA perfüzyonakciğer sintigrafisi ve pulmoneranjiografidir.43