Karadeniz Bölgesinde meydana gelen rassal şokların deniz ticaretine etkileri

Mavi ekonomi kavramının önemli bir bileşeni olan denizyolu taşımacılığı, küresel tedarik zincirinin ana yüklenicisi olup en çok tercih edilen taşımacılık modudur. Ancak, dünya ekonomisinde yaşanan gelişmeler, navlun fiyatlarındaki oynaklık, finansal krizler, politik olaylar ve salgın hastalıklar gibi beklenmeyen olaylara karşı oldukça hassas ve riskli bir sektördür. Bu çalışmanın amacı, rassal şokların Karadeniz ülkeleri limanlarına olan etkilerini tespit etmektir. Çalışmanın amacı doğrultusunda kullanılan veri seti T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik Genel Müdürlüğü ve Uluslararası Para Fonu kuruluşunun istatistiklerinden elde edilmiştir. Çalışmada, verilerin analizi için nitel veri analizi, frekans analizi, Census X-13 ARIMA analizi ve kukla değişken ile regresyon analizi yöntemleri kullanılmıştır. Yapılan analizlere göre, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası Chornomorsk, Odesa ve Pivdennyi limanlarına gelen gemi sayısında, ihracat hacmi ve ithalat hacminde artış tespit edilmiştir. 2008 Küresel Finansal Krizinin etkisiyle 2009 yılında Türkiye'nin Karadeniz ülkeleriyle olan denizyolu ihracatında bir düşüş tespit edilmiştir. Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında Türkiye'nin Rusya ile dış ticareti 2023 yılında % 73 artarak zirveye ulaşırken, Ukrayna ile % 61 azalarak dibe vurmuştur. Türkiye'nin Bulgaristan, Gürcistan, Romanya, Rusya ile ihracatında ve Rusya, Ukrayna ile ithalatında mevsimsellik mevcuttur.