Psychometric evaluation of a Kurdish version of medication adherence report scale and beliefs about medication questionnaire in patients with cardiometabolic conditions

Amaç: Bu çalışmanın amacı, kardiyometabolik durumları olan hastalar arasında İlaç Uyum Raporu Ölçeği'nin (MARS-5) ve İlaç Hakkında İnançlar Anketi'nin (BMQ) belirli alanlarının (gereklik ve endişe alanları) Kürtçe versiyonlarının psikometrik özelliklerini değerlendirmektir Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel çalışmada, Şubat ile Temmuz 2023 arasında Erbil, Irak'taki çeşitli tıp merkezlerinde en az bir yıldır tedavi gören kardiyometabolik durumlu hastalar dahil edilmiştir. İki aracın çevirisi ve kültürel uyarlama yapılmıştır: MARS-5 ve BMQ'nun gereklik ve endişe alanları. Ana bileşenler analizi, iç tutarlık güvenirliği analizi ve testtekrar test güvenirliği gerçekleştirilmiştir. Klinik göstergeler (kan basıncı, HbA1C ve lipid profilleri dahil) ile MARS-5 skoru arasındaki korelasyon analizi yapılmıştır. Bulgular: 407 hastadan yaklaşık yarısı (%52) kadın olup, medyan yaşları 60'tır (25 ile 88 yaş aralığı). Ana bileşenler analizi, MARS-5 için bir bileşen ve BMQ için iki bileşen (ÖzelGereklik ve Özel-Endişe) doğrulamıştır. Cronbach alfa değerleri MARS-5 için 0.87, BMQ'nun gereklik ve endişe alanları için sırasıyla 0.91 ve 0.89'dur. Sınıf içi korelasyon katsayıları, her iki araç için de başlangıçta ve iki hafta sonra 0.84 ile 0.95 arasında değişmiştir. MARS-5 skoru ile HbA1c seviyeleri arasında ki-kare testi ve Spearman korelasyonu (rho: -0.45, p<0.001) kullanılarak anlamlı korelasyonlar bulunmuştur, aynı zamanda kan basıncı seviyeleri ile de anlamlı korelasyonlar vardır (rho: -0.21 sistolik kan basıncı için, p<0.001 ve -0.17 diyastolik kan basıncı için, p<0.05). Sonuç: Kardiyometabolik durumları olan hastalarda ilaç uyum problemlerini değerlendirmek için MARS-5 ve BMQ'nun gereklik ve endişe alanlarının Kürtçe versiyonları kullanılabilir. Anahtar kelimeler: İlaç Uyum, Kardiyometabolik Durum, Psikometrik Değerlendirme