Kariyer uyumunu yordamada kariyer kaygısı ve kariyer yapılandırmanın rolü: 11. sınıf ve 12. sınıf örneği

Bu araştırmanın amacı, 11.sınıf ve 12.sınıf öğrencilerinin kariyer uyumunu yordamada kariyer kaygısı ve kariyer yapılandırmanın rolünü incelemektir. Araştırmanın modeli, ilişkisel tarama modelidir. Araştırma grubu, Şırnak il merkezinde Anadolu lisesi, Fen lisesi, İmam Hatip lisesi ve Sosyal Bilimler lisesinde eğitim gören 558 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırma verileri Kişisel Bilgi Formu, Kariyer Uyum Ölçeği, Kariyer Kaygısı Ölçeği, ve Öğrenci Kariyer Yapılandırma Envanteri aracılığıyla toplanmıştır. Veriler, SPSS 26 paket programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada yer alan değişkenlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız örneklem t-testi ve tek faktörlü varyans analizi (ANOVA); kariyer kaygısı ve kariyer yapılandırmanın kariyer uyumunu yordayıp yordamadığını saptamak içinse çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre kariyer uyumu cinsiyete ve akademik başarıya göre farklılaşma gösterirken, gelir düzeyine, sınıf düzeyine ve okul türüne göre farklılaşma göstermemektedir. Kariyer kaygısı demografik değişkenler arasından yalnızca cinsiyete göre farklılaşma gösterirken, kariyer yapılandırma ise yalnızca gelir düzeyine göre farklılaşma göstermektedir. Yapılan regresyon analizine göre ise kariyer kaygısının kariyer uyumunu olumsuz yönde ve anlamlı, kariyer yapılandırmanın kariyer uyumunu olumlu yönde anlamlı yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma bulguları alanyazındaki benzer sonuçlar ile karşılaştırılıp tartışılmıştır. Araştırmacılara ve uygulamaya yönelik önerilerde bulunulmuştur. Araştırma sonuçlarına bakılarak karşılaştırma çalışmalarının yapılabileceği ve liselerde yapılacak mesleki rehberlik faaliyetlerine yönelik önerilerde de bulunulmuştur. Araştırma sonuçlarına yönelik yapılan önerilerden birisi de kız öğrencilerin kariyer kaygısının yüksek çıkmasının olası nedenlerinin araştırılmasına yöneliktir.