Investigation of tunnel boring machine- landslide relation in a tunnel excavating in a complex geological condition: Bahçe-Nurdağ tunnel

Son yıllarda özellikle uzun tünel imalatları, tünel delme makinelerinin hızlı ve düşük titreşime sahip olması bakımından tünel delme makineleri ile gerçekleştirilmektedir. Bahçe (Osmaniye)–Nurdağ (Gaziantep) arasında açılmakta olan çift tüp demiryolu tünelleri yaklaşık 10 km'lik uzunluğu ile Ülkemizin en uzun demiryolu tünelleri olma özelliğine sahiptir. Çift tüp olarak projelendirilen tüneller, tünel delme makineleri kullanılarak Nurdağ'dan başlayarak açılmaya başlanmıştır. Tüneller, Bahçe çıkışında yoğun yamaç molozları ve bu molozlar içinde gerçekleşmiş heyelan bölgesinde sonuçlanacaktır. Bu nedenle çalışmaya konu olan jeolojik-ortam sahip olduğu mühendislik sorunları açısından Dünyada ender karşılaşılacak örneklerden biridir. Tünelin ciddi bir yenilmeye maruz bırakılmadan tamamlanması jeolojik-jeoteknik ortamın mümkün olduğu kadar doğruya yakın biçimde karakterize edilmesine bağlıdır. Bu nedenle inceleme alanındaki jeolojik ortamın tanımlanması amacıyla sondaj verileri incelenerek mühendislik parametreleri tayin edilmiştir. Elde edilen veriler kullanılarak üç boyutlu sonlu elemanlar analizleri gerçekleştirilmiş, özellikle metamorfik birimler ile yamaç molozu sınırında oluşacak deformasyonlar, tünel delme makinesinin moloz ve heyelan üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Nümerik analiz aşamalarında MIDAS GTS NX yazılımı kullanılmıştır. Elde edilen üç boyutlu analiz sonuçlarına göre; tünel delme makineleri, moloz ve heyelan üzerinde olumsuz etkisi yaratmaktadır. Bu sebeple tünelin son 600 metrelik kısmında TBM tünel kazısının durdurulması, güvenlik ve ekonomik kayıp yaşanmaması açısından önemlidir. Bu tez çalışması, amaç ve hedefleri göz önünde bulundurulduğunda Dünya mühendislik jeolojisi ve tünel literatürüne katkı koyabilecek niteliktedir.