Karmaşık sorun bağlamında göçle mücadelede belediyelerin rolü: İstanbul'dan seçilmiş ilçe belediyeleri örneği

Uluslararası göç; ölçek ve çeşitliliği giderek artan, göçün nedenlerini dikkate almaksızın etkilerine odaklanan geçici politikalardaki çeşitliliği, göç edilen ülke, kent, göç edenler ve toplum üzerindeki potansiyel etkilerinden dolayı çok sayıda aktörün sürece dâhil olması gereken karmaşık bir sorundur. Bu noktada karmaşık sorun olarak göçle mücadelede özellikle merkezî yönetim ile yerel yönetimler arasında yetki ve görev paylaşımı bulunmaktadır. Merkezî yönetim; yabancıların ülkeye girişlerinin ve kontrolünün sağlanması, vize, ikamet ve vatandaşlık verilmesi gibi konularla ilgilenirken belediyeler yabancıların günlük yaşam pratiklerinden istihdam ve topluma uyum gibi birçok konu ile ilgilenmektedir. Ancak ilgili kanunlarda net görev tanımlamalarının bulunmaması nedeniyle belediyeler bu sorumlulukları kendi inisiyatiflerine göre yerine getirmektedirler. Bu şekilde belediyelerin göçle mücadelesinde farklı strateji ve yaklaşımlar ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda tez çalışmasının amacı; göçün karmaşık sorun bağlamında ele alınıp, göçle mücadelede belediyelerin rolünün ve göçle mücadelede çözüme en çok yaklaşan stratejinin İstanbul'dan seçilmiş ilçe belediyelerinde belirlenmesine yönelik tartışma yürütmektir. Bu kapsamda tez çalışmasında ilk olarak karmaşık sorunlara ilişkin ayrıntılı kavramsal düzenek oluşturulmuş, ardından göç, karmaşık sorun bağlamında ele alınmıştır. Türkiye'de göç yönetimi aktör, mevzuat ve söylem bağlamında değerlendirilerek belediyelerin rolü üzerinde durulmuştur. Son olarak ise göçle mücadelede belediyelerin rolünün ortaya koyulabilmesi için nitel araştırma yöntemlerinden olasılıklı olmayan amaçlı örnekleme tekniği içerisinden kritik durum örnekleme türü çerçevesinde, durum çalışması ortaya koyulmuştur. Bu kapsamda İstanbul ilçeleri arasında en fazla geçici koruma altında bulunan Suriyeli nüfusuna sahip Avrupa yakasında yer alan ilçelerden Esenyurt, Bağcılar ve Küçükçekmece Belediyesi ile Anadolu yakasında bulunan Sultanbeyli Belediyesi'nin yöneticileri ve ilgili birim yöneticileri ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilerek veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular sonucunda belediyelerin göç yönetim sürecini sahiplenme düzeylerine göre rollerinin değişkenlik gösterdiği ve karmaşık sorunların çözüm yöntemlerinden iş birlikçi yönetişim stratejisinin ön plana çıktığı tespit edilmiştir.