Demand and supply planning for Covid-19 vaccine in Turkey with an anti-vaccine survey

Birçok insanı etkisi altına alan Covid-19 virüsü oldukça bulaşıcı bir halde devam ediyor. Herkesin bir an önce bitmesini istediği bu pandemi dönemini bitirmek için aşılanma şart. Literatürdeki çalışmalar aşının ürün, üretim, tahsis veya dağıtım gibi farklı aşamalarına odaklanmaktadır. Mevcut, beklenen ve ani salgınlar gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler dikkate alınarak incelenmiştir. Ancak birçok çalışma gelişmiş ülkelerdeki beklenen salgınlara odaklanıyor. Belirsizlikler nedeniyle ani salgınlar için sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, bu çalışmada ani bir salgın olan Covid-19'a odaklanıldı ve çalışma gelişmekte olan bir ülke olan Türkiye'de yürütüldü. Aşıya karşı tutum popülasyonlar arasında farklılık gösterebileceğinden, aşı tereddütü aşıların tüm satın alma, dağıtım ve tahsis kararlarını etkileyebilir. Aşı talebiyle ilgili belirsizlikleri azaltmak için bir anket yapıyoruz. Aşı seçimlerini, aşıların satın alınmasıyla ilgili hükümet kararlarını, aşı gruplarını analiz ediyor ve bir tedarik zinciri planı oluşturuyoruz. Covid-19 bizi çok zararlı bir şekilde etkiliyor ve etkili bir aşı planı oluşturabilmek için göz önünde bulundurmamız gereken birkaç konu var. Aşı talebi, kararlarımızı etkileyen en önemli faktör olduğundan, talebi en az hata ile tahmin etmemiz gerekiyor. Öngörülen talep, gerçek talepten daha yüksek olursa, ihtiyacımızdan daha fazla aşı satın alırız. İsraf ve satın alma maliyetleri ile uğraşmak zorunda kalırız. Öngörülen talep, gerçek talepten daha az olursa, daha fazla insanı aşılama ve pandeminin sonuna yaklaşma fırsatını kaçırmış oluruz. Böylece talebi doğru bir şekilde tahmin ederek tedarik zincirimizde daha anlamlı kararlar verebiliriz. Anketimizde aşıların yan etkileri, aşıların kabulü, açıklanan vaka ve ölüm sayılarına güvensizlik gibi konularda sorular sorarak Türkiye'deki bireylerin düşüncelerini anlamaya çalışıyoruz. Verilen yanıtlar aşı talebini tahmin etmemizde bize yardımcı oluyor. Haftalık talebi tahmin ettikten sonra bunu, bir yıllık planlama ufku boyunca, Türkiye'de haftalık aşı tedarik planı oluşturmak için optimizasyon modelimizde kullanıyoruz. Optimizasyon modelinin amacı, satın alma, nakliye, depolama, geri sipariş toplam maliyetlerini en aza indirmek ve sürü bağışıklığına ulaşmaktır. Bu modelde, depolama ve taşıma kapasitesi limitlerini, sürü bağışıklığına ulaşmak için gereken minimum aşılama oranını ve farklı önceliklere sahip illerin aşı talep memnuniyetlerini dikkate alıyoruz.