Kastamonu'da tüketilen bazı gıdalardaki radyum, toryum ve potasyum seviyelerinin gama-ışını spektrometrik yöntem ile belirlenmesi

Yeterli sebze ve meyve tüketimi, sağlıklı yaşam için çok önemlidir. Ancak, yüksek seviyede doğal radyonüklit içeren sebze ve meyvelerin tüketilmesi, bazı sağlık problemlerine yol açabilir. Bu çalışmada, Kastamonu il merkezinde sıklıkla tüketilen ve pazar yerlerinden toplanan bazı sebze ve meyve örneklerindeki radyum (226Ra), toryum (232Th) ve potasyum (40K) radyonüklitinin aktivite seviyeleri, gama-ışını spektrometrik yöntem kullanılarak belirlendi. 226Ra, 232Th ve 40K'ın aktivite derişimleri, sırasıyla, yirmi sekiz sebze örneğinde 0,8 ± 0,1 – 32,8 ± 1,3; 0,7 ± 0,1 – 41,3 ± 2,1 ve 391,8 ± 18,3 – 4679,0 ± 311,4 Bq/kg (kuru ağırlık) ve yedi meyve örneğinde, 1,3 ± 0,1 – 12,6 ± 0,4; 1,4 ± 0,1 – 15,0 ± 0,5 ve 133,0 ± 8,4 – 777,0 ± 69,4 Bq/kg (kuru ağırlık) aralığında ölçüldü. En yüksek 226Ra ve 232Th aktivite derişimi, sarımsak örneğinde ölçülürken en yüksek 40K aktivite derişimi, ıspanak örneğinde ölçüldü. Elde edilen sonuçlar, literatürde yer alan benzer çalışma sonuçları ile karşılaştırıldı. Araştırılan sebze ve meyve örneklerinin tüketilmesinden kaynaklanan iç ışınlama sebebiyle erişkin bir bireyin alabileceği ortalama yılık etkin radyasyon dozu, 201 µSv ve bu radyasyon dozuna eşlik eden yaşam boyu kanser riski 8,9 x 10-5 olarak bulundu. 40K radyonüklitinin, toplam yıllık etkin radyasyon dozuna olan katkısı, yaklaşık %70 olarak hesaplandı. ANAHTAR KELİMELER: Sebze, meyve, doğal radyoaktivite, radyum, toryum, potasyum yıllık etkin doz, Kastamonu