The effects of intentional and unintentional mind wandering and perceptual load on driving performance

Görev dışı düşüncelere dalma, araç kullanma dahil pek çok görevde performans düşüklüğüne sebebiyet vermektedir. Düşüncelere dalma, göreve odaklanmak için gösterilen gayrete rağmen gerçekleşebilir, fakat yakın zamanda yapılan araştırmalarda düşüncelere dalmanın kasıtlı olarak da yapılabileceği öne sürülmüştür. Öte yandan, düşüncelere dalma ve araç kullanma arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışmalar kasıtlı ve istemsiz görev dışı düşünceleri ayırmamıştır. Çevrenin içerdiği algısal yük seviyesi sürüş esnasındaki düşüncelere dalma sıklığını belirleyen önemli bir etmendir, ancak görevin dikkat ihtiyacına bağlı olarak kasıtlı ve istemsiz görev dışı düşüncelerin oranlarında yaşanan değişiklikler açığa çıkarılmayı beklemektedir. Mevcut çalışmada, düşük ve yüksek algısal yük altında kasıtlı ve istemsiz görev dışı düşünce oranlarındaki farklılıkları bulmak, kasıtlı ve istemsiz düşüncelere dalmanın operasyonel, taktiksel ve stratejik sürücü davranışları üzerindeki etkilerini saptamak ve düşüncelere dalma ölçümünün sürüş performansı üzerindeki muhtemel etkilerini keşfetmek amaçlanmıştır. Altmış sekiz katılımcı simülatörde araç kullanmış ve belirli aralıklarla düşünce durumu sorularını yanıtlamıştır. Düşüncelere dalma türü ile operasyonel ve taktiksel sürücü davranışları arasında anlamlı bir ilişki bulunmamaktadır. Fakat kasıtlı düşüncelere dalma sayısı düşük algısal yük altında sergilenen stratejik sürüş performansını yordamıştır. İki tür düşünce durumunun birleştirilmesi ile elde edilen toplam düşüncelere dalma sayısı ile analiz yapıldığında, görevde olmaya kıyasla, düşüncelere dalma esnasında operasyonel performansın geliştiği gözlenmiştir. Çalışmanın en önemli bulgusu ise düşünce durumu sorularının, sürücülerin düşüncelerinden bağımsız olarak, şerit koruma performansını olumsuz yönde etkilemesidir. Veriler, düşüncelere dalmanın tek veya çok boyutlu bir yapı olarak ele alınmasının farklı sonuçlar verebileceğini ve sürüş sırasında düşüncelere dalma deneyimlerini ölçmek için kullanılan yöntemlerin gözden geçirilmesine ihtiyaç olduğunu göstermiştir.