Katkı malzemelerinin killerdeki kuruma çatlakları davranışına etkisi

Bu çalışmada killi malzemelerin kuruma ve büzülme aşamalarında ortaya çıkan kuruma çatlaklarının oluşum süreçleri incelenmiştir. Plastiklik özelliği baskın olan ve aktivitesi yüksek killi zemin malzemesi Avanos bölgesinden temin edilmiştir. Çalışmada değişik katkı maddeleri kullanılarak, farklı içerikli killi zemin kompozisyonları oluşturulmuştur. Katkılı ve katkısız olarak deney örnekleri üzerinde kıvam limitleri saptanmış, büzülme davranışları ve hacim değişimleri saptanmış ve faklı karışımlar içeriğindeki plastisite değerleri bulunmuştur. Numunelerin kuruma öncesinde likit limit kıvamında suya doyurularak kuruma süreçleri gözlemlenmiştir. Suya doygun olan zemin numuneleri oda sıcaklığında ve güneş ışığından korunaklı bir ortamda kurumaya bırakılmış ve belirli zaman aralıklarında su muhtevası kayıpları, plastisite değişimleri ve kuruma ile oluşan kil yüzeyindeki çatlama miktarları belirlenmiştir. Bu kapsamda kullanılan katkı malzemelerinin zeminde en belirgin olan plastisite düşümleri üzerine olan etkisi değerlendirilmiştir. Kurumanın beraberinde getirdiği çatlakların oluşum süreci ise özellikle kil tabaka yüzeyinde ortaya çıkan çatlak alanının, bütün alana oranının belirlenmesi ile sağlanmıştır. Yüksek çözünürlükle çekilen dijital fotoğraflar üzerinde çatlak alanları ve çatlamamış alanlar birbirleri ile göreceli olarak karşılaştırılmış, İmagej programında hesaplanan çatlak alanlarına bağlı olarak oransal ifade edilerek, grafikleri çizilmiş ve kuruma-çatlama arasındaki karmaşık ilişki kimyasal katkı malzemesinin etkinliğini dikkate alarak değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kuruma Çatlakları, Zemin İyileştirme, Katkı Malzemeleri