Kaygusuz Abdal'ın Gülistan Adlı Eseri -Edebî ve tasavvufî inceleme-

Bu çalışmada, Bektâşî edebiyatının kurucusu kabul edilen Kaygusuz Abdâl'ın, Gülistan isimli manzum eseri çerçevesinde edebî ve tasavvufî görüşleri incelenmiştir. Kaygusuz Abdâl'ın, husûsiyetle tevhîde ve aşka dair terennümlerini ihtivâ eden Gülistân isimli eseri, on dördüncü ve on beşinci yüzyıllar arasında kaleme alınmıştır. Eserde, anlaşılması güç tasavvufî hakîkatler; metaforik üslupla, bazen tanımlayıcı, bazen didaktik bir üslup kullanılarak eski Anadolu Türkçesiyle ifâde edilmiştir. Giriş, iki bölüm ve sonuç kısımlarından oluşan çalışmamızın "Kaygusuz Abdâl'ın Gülistân'ı ve Edebî Tahlîli" başlıklı ilk bölümünde Gülistân'ın genel özelliklerine, eserde kullanılan edebî sanatlara ve metaforlara, eserde geçen yer, millet ve şahıs isimlerine yer verilmiştir. "Gülistân'da Tasavvufî Muhtevâ" başlıklı ikinci bölümde ise düşünce tarihinin temelini teşkil eden 'varlık (ontoloji)' ve 'bilgi (epistemoloji)' alanları çerçevesinde eserin tasavvufî muhtevâsı tahlîl edilmiştir. Şer'-i şerîfe ve sünnet-i seniyyeye bağlı bir sûfî olan Kaygusuz'un tasavvufî düşünceleri, ilk dönem sûfîlerinden itibaren süregelen genel tasavvuf anlayışıyla örtüşmektedir. İbnü'l-Arabî (ö. 638/1240) ile birlikte sistematik hâle gelen vahdet-i vücûd ise düşüncesinin ana temasını oluşturmaktadır. Kaygusuz, bu görüşlerini metaforik anlatım yöntemini kullanarak ifâde etmektedir.