Kaynak tehdidi, duygudurum, sosyal sorumluluk ve sosyal adalet normunun hayırsever davranış üzerindeki etkisi

Olumlu sosyal davranışlardan olan hayırsever davranışlar, Sosyal Psikoloji literatüründe önemli bir konudur. Önceki çalışmalar incelendiğinde hayırsever davranışlar ile duygudurum ve sosyal normların ilişkisi konusunda araştırmalar olmasına rağmen kaynak tehdidi yaşanmasının hayırsever davranışlar üzerinde etkisi bilinmemektedir. Mevcut çalışmada; kaynak tehdidi, duygudurum ve sosyal normların hayırsever davranışlar üzerindeki doğrudan etkisi ve bu etkide değişkenlerin rolünün incelenmesi amacıyla üç deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın birinci deneyinde, duygudurumun ve kaynak tehdidinin hayırsever davranışlarda bulunma üzerindeki etkisi incelenmiştir ve kaynak tehdidi yaşamayanların daha fazla hayırsever davranışlarda bulunduğu ve bu etkide durumluk iyi olmanın ve bilişsel esnekliğin aracı, kişilerin mali durum algılarının düzenleyici rolü olduğu görülmüştür. Ayrıca; duygudurumu pozitif olan katılımcıların, daha fazla hayırsever davranışlarda bulunduğu ve bu etkide kişilerin belirsizliğe tahammülsüzlüklerinin düzenleyici rolü olduğu saptanmıştır. İkinci deneyde, sosyal adalet normunun hayırsever davranışta bulunma üzerinde etkileri incelenmiştir ve adaletli dağılım olduğunda hayırsever davranışların arttığı ve bu etkide, beklentinin ve sakin hissetmenin aracı rolü olduğu görülmüştür. Kaynak tehdidi ve hayırsever davranışlar arasındaki ilişkide kişilerin paraya verdikleri önemin de düzenleyici bir rolü olduğu saptanmıştır. Üçüncü deneyde, sosyal sorumluluk normunun hayırsever davranışta bulunma üzerinde etkileri incelenmiştir ve kaynak tehdidi yaşamayanların daha fazla hayırsever davranışta bulunduğu ve bu etkide bireylerin hayırsever davranışta bulunmalarından kaynaklı olumlu duygularının aracı olduğu saptanmıştır. Ayrıca sosyal sorumluluk hissedildiğinde hayırsever davranışların arttığı ve bu etkide kişilerin kendi mali durumlarına yönelik algılarının düzenleyici bir rolü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Çalışmalardan elde edilen tüm sonuçlar, ilgili literatür çerçevesinde tartışılmıştır. Çalışmanın sonuçları hayırsever davranışlar üzerinde, kaynak tehdidi, duygudurum ve sosyal normların etkisine yönelik literatürdeki boşluğa ışık tutmaktadır.