Kayısı Meyvesinde Hasat Öncesi Bazı Uygulamaların Çatlama Üzerine Etkisi

Mersin /Mut bölgesinde yetişen ve erkenci çeşit olan Mogador kayısı çeşidinde hasat zamanı çatlama sorunu ortaya çıkmaktadır bu çatlama ekonomik kayba neden olmaktadır. Bu çalışma ile çatlama üzerindeki etkilerini görmek amacıyla bölgede halihazırda çiftçiler tarafından yaygın olarak kullanılan Hayvansal Menşeli Amino Asit (HMAA), Giberelik Asit (GA), Kalsiyum (Ca), İnek Sütü (İS) gibi bazı uygulamalar hasat öncesi bahçede ağaçlara uygulanarak denenmiştir. Meyveler 0 ve 7. Günde Kolorimetrik, Duyusal, Pomolojik, Antioksidant, Fenolik ve Flavanoidler ile Çatlama Özellikleri gözlenmiştir. Meyvelerin hasat anında ve +4 °C de 7 gün muhafaza sonucunda kalitedeki değişimleri incelenmiştir. Yapılan analizler sonucunda ulaşılan sonuçlar şu şekildedir: Kolorimetrik Değerler: L*, a* ve b*: Kayısı meyvelerinde depolama süresince renklerde koyulaşma ve kırmızılaşma gözlenirken sarı tonlar azalmıştır. Kombinasyon uygulamaları (HMAA+GA+Ca) bu değişimleri geciktirmiştir. Duyusal Analizler: Görünüm, tat ve koku parametreleri, özellikle kombinasyon uygulamalarında daha uzun süre korunmuştur. Antioksidan Özellikler: CUPRAC, FRAP ve DPPH testleri, kombinasyon uygulamalarının oksidatif stresi azalttığını ve antioksidan kapasiteyi koruduğunu kanıtlamıştır. Fenolik ve Flavonoid İçeriği: Koruyucu uygulamalar, özellikle HMAA+GA+Ca kombinasyonu, fenolik ve flavonoid içeriğini önemli ölçüde korumuştur. Çatlama Özellikleri: Çatlama alanı, genişliği ve uzunluğu açısından GA grubu en kötü sonuçları vererek çatlamayı dört katına kadar artırırken, İS+Ca uygulaması en iyi performansı göstermiştir. Tek bir uygulama yapılacaksa İS veya Ca önerilmektedir. İkisi birlikte uygulandığında çatlama oranı sıfıra inmektedir. Eğer meyve tutumu veya başka amaçlarla GA kullanılacaksa çatlama riskini azaltmak için İS ve Ca'da uygulanmalıdır. Hasat öncesi uygulamalar, kayısı meyvelerinin hem fiziksel hem de kimyasal kalite parametrelerini koruyarak raf ömrünü artırmada etkili bulunmuştur. Kombinasyon uygulamaları, çatlama riskini minimize ederken meyve kalitesini ve tüketici tercihlerini daha uzun süre koruma potansiyeline sahiptir.