Kayısıda ürün ve pazarlama inovasyonunun pazar payına etkisi

Üretim, bir işletmenin beşerî ve maddi kaynaklarını kullanarak ihtiyaçları karşılayacak mal ve hizmetleri ortaya koyma sürecidir. Pazarlama ise tüketicilere sunulacak ürünün hedef kitleye tanıtılması, konumlandırılması ve ürün mesajının belirlenerek çeşitli iletişim ve reklam araçlarıyla aktarılması aşamalarını kapsamaktadır. Sürekli değişen ve yenilenen ekonomik koşullar doğrultusunda, ürün ve pazarlama süreçlerinin inovasyon ile desteklenmesi işletmelerin rekabet gücü açısından zorunlu hale gelmiştir. İnovasyon; işletmelerin rekabet avantajı kazanmasına, üretim ve pazarlama sürecini kısaltarak maliyetleri düşürmesine, ürünlerini geliştirmesine veya yeni ürünler ortaya çıkarmasına olanak sağlayan bir yenilik türüdür. İnovasyon sürecinde sorunların doğru tanımlanması, disiplinler arası yaklaşım benimsenmesi ve gerçekleştirilen yeniliğin ürüne, işletmeye veya bölgesel ekonomiye katma değer sağlayabilmesi önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Malatya ile özdeşleşmiş ve coğrafi işaret tesciline sahip kayısı ürününün değişen iklim koşulları ve üretim alanlarının farklı bölgelerde de yaygınlaşmasıyla rekabet baskısı altında kaldığı görülmektedir. Yapılan araştırmalar, Malatya'da kayısı ve kayısı çekirdeğine yönelik çeşitli ürün fikirleri geliştirilmiş olmasına rağmen büyük ölçüde buluş aşamasının ötesine geçilemediğini ve sürdürülebilir pazarlama başarısı sağlanamadığını göstermektedir. Bu çalışmanın amacı; kayısıda ürün ve pazarlama alanında neden inovasyon gerçekleştirilemediğini, gerçekleştirildiyse neden buluşun ötesine geçerek ticarileşemediğini ve katma değer oluşturamadığını ortaya koymaktır. Ayrıca inovasyonun uygulanması durumunda pazar payına olası etkilerinin belirlenmesi ve mevcut süreçlerdeki hata veya eksikliklerin tespit edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmada inovasyon, AR-GE, kayısının tarihçesi ve kayısıya yönelik yenilik denemeleri ile başarısızlık nedenleri literatür ve saha verileri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırmanın veri kaynağını, Malatya Organize Sanayi Bölgesindeki kayısı fabrikaları, Malatya Kayısı Ticaret Borsası, Malatya Kayısı Araştırma Enstitüsü çalışanları, Malatya Şire Pazarı üreticileri ve kayısı toptancıları oluşturmaktadır. Veriler, ilgili gruplara uygulanan anket yöntemiyle toplanmış ve SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları doğrultusunda yorumlamalar yapılmış, belirlenen bulgular ışığında sonuç ve öneriler bölümünde çözüm odaklı değerlendirmeler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: AR-GE, buluş, inovasyon, üretimde inovasyon, ürün inovasyonu, kayısıda inovasyon, pazarlama inovasyonu