Kayıt dışı istihdamla mücadelede denetimlerin etkinliği: Ankara örneği

Kayıt dışı istihdam ülkemizin önde gelen sorunlarından biri olmakla beraber yıllar itibariyle kayıt dışı istihdam oranlarının azaldığı resmi verilerde görülmektedir. Kayıt dışı istihdamla mücadelede farklı uygulamalar geliştirilmekte, işverenleri ve sigortalıları bilgilendirici rehberlik faaliyetleri ön planda tutulmaktadır. Kayıt dışı istihdamla mücadelede en etkili yöntem denetimdir. Çalışmada kayıt dışı istihdam oranlarının düşürülebilmesi amacıyla, kayıt dışı istihdamla mücadelede sahada denetim görevi icra eden Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin düşünceleri, görüş ve önerilerine başvurulmuştur. Denetimlerin etkinliği hususunda yapılabilecek çalışmalar, düzenlemeler, yöntemlerle ilgili idari ve akademik çevrelere yol gösterici sonuçlar ortaya çıkarılması amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde kayıt dışı ekonomi, kayıt dışı istihdam konularına teorik olarak değinilmiş, ikinci bölümde kayıt dışı istihdamla mücadele yöntemleri anlatılmış, yıllar itibariyle kayıt dışı istihdam oranları paylaşılarak değerlendirilmiştir. Üçüncü bölümde Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü bünyesinde denetim görevi icra eden 10 Sosyal Güvenlik Denetmeniyle görüşme gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler ışığında analiz gerçekleştirilmiş ve değerlendirilmelerde bulunulmuştur. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışma deseni temel alınmıştır. Çalışmada veriler, nitel araştırma yöntemlerinde sık tercih edilen doküman inceleme ve görüşme aracılığıyla toplanmıştır. Görüşmelerin incelenmesinde içerik analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Kayıt dışı istihdamla mücadelede denetimlerin etkinliği konusuyla ilgili olarak katılımcı Sosyal Güvenlik Denetmenlerinin vermiş oldukları cevaplar analiz edilmiş, mevcut durumun iyileştirilmesine katkı sağlayacak birçok öneri, fikir, veri ortaya çıkmış ve sonuç bölümünde detaylıca değerlendirilmiştir. Netice itibariyle kayıt dışı istihdamla mücadelede denetimlerin etkin olduğu ancak yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır.