Kayıt dışı kadın istihdamı ve ekonomik büyüme: Türkiye örneği

Kayıt dışı ekonomi ve işgücü piyasasındaki yansıması olan kayıt dışı istihdam, Türkiye için önemli sorunlardandır. Kayıt dışı istihdamda en çok yer alan bireyler ise kadınlardır. Kayıt dışı kadın istihdamının ekonomik büyüme üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanan bu çalışmada öncelikle büyüme, kayıt dışı ekonomi ve kayıt dışı istihdam kavramlarına ilişkin açıklamalar yapılarak Türkiye'de kayıt dışılığın görünümü ve kadın istihdamı ile ilgili kuramsal çerçeveye yer verilmiştir. Çalışma ile ilgili literatür taramasının ardından ampirik analiz sonuçları açıklanmıştır. 2007-2021 dönemini kapsayan bu çalışmada, Türkiye'nin Düzey 2 bölgelerine ait GSYH, kayıtlı kadın istihdamı, kayıt dışı kadın istihdamı, göç, doğum ve nüfus değişim oranı verileri ile Türkiye'de kayıt dışı kadın istihdamının büyüme üzerine etkisi, panel veri yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Seriler arası eşbütünleşme ilişkisinin tespiti için Kao ve Pedroni eşbütünleşme testi uygulanmış ve serilerin eş bütünleşik olduğu tespit edilmiştir. Değişkenler arası nedensellik testinde ise kayıt dışı kadın istihdamı, göç, doğum ve nüfus değişim oranı değişkenleri ile GSYH arasında nedenselliğin etkili olduğu ancak kayıtlı kadın istihdamının GSYH arasında herhangi bir nedenselliğin olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca doğum ve nüfus değişkenlerinin kayıt dışı kadın istihdamının Granger nedeni olduğu ancak göç değişkeninin kayıt dışı kadın istihdamının Granger nedeni olmadığı belirlenmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda ise kayıt dışı kadın istihdamının ekonomik büyümeyi ters yönde ve önemli düzeyde etkilediği, kayıt dışı kadın istihdamındaki yükselişin ekonomik büyümeyi negatif yönde etkilediği sonucuna varılmıştır.