Kıbrıs Bizans Dönemi Yapıları Mimari Ve Malzeme Özellikleri Ve KorumaYöntemleri Üzerine Metodoloji Çalışması:Kıbrıs’tan Bir Yapı Örneği

ÖZ: Bizans İmparatorluğu, Kıbrıs adasına iz bırakan en önemli medeniyetlerden biridir. Hristiyanlık dinini daha hızlı ve kalıcı bir şekilde yaymak için ada içerisindeki birçok bölgeye dinsel anıtlar ve kiliseler yaptıran Bizans İmparatorluğu, ihtişamlı mimari özellikleri ile tüm dünyaya rehber olurken bu eserlerin bazı örneklerini de Kıbrıs adasında yaptırmıştır. Osmanlı imparatorluğu Müslüman nüfusun artması ile çok kültürlü / dinli bir ada haline gelen Kıbrıs uzun yıllar Hristiyanlar ve Müslümanların ortak yaşam alanı olmuştur. 1960 yılında başlayan iç savaş ile adaya düzenlenen 1974 yılı barış harekatından sonra ise, ada ikiye bölünmüş ve Müslüman Kıbrıslılar Kuzey bölgesine yerleşmiştir. 1974 sonrasında adanın Kuzey’inde kalan, tarihsel açıdan önemli olan yöresel kiliseler, kullanıcılarının yokluğunda, bakım ve onarım göremez hale gelmiş ve yıpranmıştır. Dinsel yapıların farklı dini toplumların himayesinde bulunması, anıtlara verilen değerlere de yansımış ve özellikle kırsal alanlardaki kiliselerde bakımsızlık çok yüksek seviyelere ulaşmıştır. Söz konusu sorunu irdelemek ve çözüm önerileri geliştirmek amacıyla, uzun yıllardır kullanım dışı olan ve bakımsızlık dolayısıyla önemli bozulma sorunlarının görüldüğü örnek bir Bizans yapısı olarak Panagia Katharon Manastırı seçilmiştir. Yapı yıllar boyunca bakımsızlığa maruz kalmış ve yıkılmaya yüz tutmuş olan manastır belgelenmiş, yapının strüktür ve malzeme analizleri gerçekleştirilmiştir. Bu verilere destek amaçlı yapıdan numune alınarak laboratuvarda incelemeler yapılarak malzemeler hakkın da bilgi sahibi olmak hedeflenmiştir. Yapı ile ilgili olarak toplanan veriler ışığında en doğru kararı vererek koruma ve restorasyon ile yeniden işlevlendirme projeleri geliştirilmiştir. Bu araştırma ile, Panagia Katharon Manastırı için bir proje geliştirmenin yanı sıra, kırsal alanlarda bulunan farklı dinsel yapıların yapısal durumlarına dikkat çekmek ve öncü bir çalışma ortaya koymak hedeflenmiştir.