Kelile ve Dimne'nin sosyal bilgiler öğretim programında yer alan değerler açısından incelenmesi

Kelile ve Dimne, hükümdarlara devleti yönetmelerinde ışık tutan bir Siyâsetnâme olmasının yanında, yazıldığı dönemin ahlaki değerlerini, eğlenceli ve akılda kalıcı bir üslupla aktaran nasihatname ve hikâye kitabıdır. Çevirmenlerinin de eklemeler yapması ile bugünkü formuna ulaşan eser birçok dile tercüme edilmiş, birçok esere esin kaynağı olmuş ve dünyanın en çok okunan eserleri arasında yer almayı başarmıştır. Bu çalışmada siyasi ve sosyal yönü ağır basan Kelile ve Dimne, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı kapsamında yer alan on sekiz değer (adalet, dürüstlük, estetik…) açısından incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, Kelile ve Dimne ile 2018 tarihli Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programından oluşmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında doküman analizi yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde betimsel analizden yararlanılmış, eserin içerisinde yer alan hikâyelerin özetleri ve eser içindeki metinlerden yapılan doğrudan alıntılar ile ilişkilendirilen değerler şeklinde sunulmuştur. Araştırma sonucunda; Kelile ve Dimne'de yer alan hikâyelerden birçoğu, Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı kapsamında bulunan 18 değerin tümü ile farklı oranlarda 137 kere ilişkilendirilmiştir. En çok değer tespiti yapılan hikâye ise Arıların İlhamı adlı hikâye olmuştur. Arıların İlhamı adlı hikâye içerisindeki ara ve iç hikâyelerle birlikte değerlerle 41 kez ilişkilendirilmiştir. En az ilişkilendirme yapılan çerçeve hikâyeler ise 2 değerle ilişkilendirme yapılan Aceleci Zahid ve Heveskâr Yabancı adlı hikâyeler olmuştur. Eserde Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı'nda yer alan adalet değeri 16 farklı hikâyede tespit edilerek en çok ilişkilendirme yapılan değer olurken, bağımsızlık değeri ise eserde yalnızca 3 hikâyede tespit edilerek en az ilişkilendirme yapılan değer olmuştur. Kelile ve Dimne'nin Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı kapsamında yer alan değerler açısından önemli bir eser olduğu görülmüş, hikâyelerin sade bir dil kullanılarak Sosyal bilgiler derslerinde kullanılmasının yararlı olacağı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kelile ve Dimne, Beydeba, Sosyal bilgiler dersi öğretim programı, değerler eğitimi