Kente etik perspektiften bir bakış: Yeni Kentsel Gündem'in değerlendirilmesi

İnsan ve doğa ilişkisinde kritik bir rol oynayan, etki alanı sebebiyle tarih, sosyoloji, ekonomi, mimarlık gibi pek çok disiplinin araştırma alanı olan kentleri, sürekli değişim ve dönüşüm halinde olmalarından hareketle toplumun bir yansıması olarak düşünmek mümkündür. Günümüzde, kentleşmenin artışı ile toplumsal sorunlar arasında bir paralellik olduğu görülmektedir. Küresel nüfusun yarıdan fazlasının kentlerde yaşadığı bilinmekte, bu oranın hızlı bir biçimde artacağı öngörülmektedir. Söz konusu nüfus artışı, kentlerde toplumsal, politik, ekonomik, çevresel ve mekânsal sorunlara neden olmaktadır. Bu sorunlar karşısında dayanıklılığını sağlayamayan ve var olan nüfus karşısında yeterlik gösteremeyen kentlerin, herhangi bir önlem alınmadığı takdirde, sürdürülebilirliğini sağlayamayacağı endişe yaratmaktadır. Bu tez çalışması, kentlerin dayanıklılığının korunması, sürdürülebilirliğinin sağlanması, sosyo-ekonomik eşitsizliklerin ortadan kaldırılması ve kentsel refahın tüm bireyler için sağlanabilmesi adına güncel bir yaklaşım olan, kentte "iyi yaşam" ve "doğru yaşam"ın ne olduğuna ilişkin bir sorgulama sunan kent etiği kavramının önemine işaret etmektedir. Çalışma kapsamında kent etiği kavramına yönelik bütüncül bir yaklaşım geliştirmek üzere, yedi araştırmacının/araştırma grubunun yaklaşımları belirlenen dört soru ekseninde tartışılmıştır. Tartışma neticesinde tekrar eden bazı kavramlara ulaşılmış ve bu kavramların toplumsal, ekonomik, politik, çevresel ve planlama temaları altında gruplandırılmasıyla kent etiğine ilişkin temel ilkelerin belirlenmesi sağlanmıştır. Kent etiğinin somutlaştırılmasına katkı sunmak amacıyla kentlere odaklanan güncel bir çalışma olan Yeni Kentsel Gündem deklarasyonu belirlenen ilkeler çerçevesinde incelenmiştir. Kent etiğine dolaylı olarak katkı sunduğu anlaşılan deklarasyonun uygulanmasının ve yerelleştirilmesinin, kent etiği yaklaşımı önceliklendirildiğinde, kolaylaşacağına ulaşılmıştır. Sonuç olarak bu çalışma, kent etiği kavramının kentlerin sürdürülebilirliği konusunda eleştirel bir yaklaşım sunduğunu kabul ederken, her kentin taşıdığı potansiyelin ve sahip olduğu sorunların farklı olabileceğini göz önünde bulundurarak, kent etiğine ilişkin belirlenen ilkelerin kentlerin değerlendirilmesine yönelik yalnızca referans sağlayacağını, ilkelerin değişip gelişebileceğini ortaya koymaktadır.