Kentsel alanlarda drenaj sistemlerinde risk bölgelerinin belirlenmesi: Malatya ili örneği

Kentsel alanlardan geçen dere veya kanallarda çeşitli sebeplere bağlı olarak taşkın meydana gelmektedir. Bu taşkınlar sonucu yerleşim yerlerinde önemli zararlar ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle şehir taşkınlarının zararlarının en aza indirilmesi için taşkına sebep olan faktörlerin incelenmesi, taşkın risk bölgelerinin belirlenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışmada, kentsel alandan geçen dere için taşkın simülasyon analizi gerçekleştirilmiş ve taşkın sularının yayılım haritası oluşturulmuştur. Bunun için Malatya il merkezinde yer alan Horata deresi uygulama alanı olarak seçilmiştir. Çalışma alanında toplamda dört adet dere yer almakta olup bunlar için geçmişte gözlenen taşkın olayları incelenmiş ve sebep olan faktörler değerlendirilmiştir. Bu faktörler temel olarak, doğal akış koşullarının bozulması, dere mansap koşullarının bozulması yada tamamen ortadan kaldırılması, kesitin çeşitli amaçlar için daraltılması, yanlış imar uygulamaları ve yetersiz kesitler gösterilebilir. Uygulama alanında dere için 50, 100 ve 500 yıllık tekrarlanma periyotları için taşkın hidrografları elde edilmiştir. Dere güzergahı boyunca yer alan binalar dikkate alınmış ve katman olarak tanımlanmıştır. Taşkın simülasyonu için Infoworks ICM yazılımı kullanılmış ve farklı tekrarlanma periyotları için taşkın analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonucunda her bir durum için taşkın yayılım haritaları oluşturulmuş ve etkilenen bölgeler belirlenmiştir. Yapılan bu analiz sonuçlarına göre, özellikle doğal akışın bozulduğu, kesitin köprü amaçlı daraltıldığı ve menderes oluşan bölgelerde kesitin yetersiz kaldığı, taşkın riskinin daha fazla olduğu, bu bölgelerin taşkın sularından daha fazla etkilendiği gözlenmiştir.