Visibility-based assessment of urban form: An alternative perspective for the residential development in urban peripheries

Kentsel doku biçiminin kent sakinlerinin yaşam deneyimlerini nasıl etkilediği anlamak, kentsel tasarımcılar için oldukça önemlidir. Şehirler zaman içinde değişirken, evrimleri, olumlu bir katkısı olmayan ya da tam potansiyeline ulaşmayan mekânlar ortaya çıkarabilirler. Bu mekânları "kayıp mekânlar" olarak adlandırıyoruz. Ankara'nın batı gelişim koridorundaki nazım planlama uygulamaları sonucunda meydana gelen parçalanma, kayıp mekanları oluşturmuştur. Bu tez, Çayyolu'nda bulunan konut binalarının yakınındaki bu tür yerlerin mekânsal biçimlendirmelerini incelemeyi amaçlamaktadır. Seçilen örnek çalışma olan Çayyolu, Ankara'da "gelişmiş" bir bölgedir, ki bu bölge şehrin kentsel yayılmasının bir sonucudur. Kentsel ve mimari mekânlar, mekânsal ilişkiler ve görsel etkileşim tarafından uyarılan sosyal sinerji tarafından tanımlanır. Görünürlüğü 'pozitif mekân' göstergesi olarak değerlendirdik ve izovistleri, görünürlük seviyelerini ölçen bir araç olarak kullandık. Herhangi bir geniş görüş sağlayan noktadan görülebilen bir mekân izovist olarak tanımlanır ve bu tip bir mekân dizimi, bir görsel alanı tanımlar. İzovist ve izovist alanlarının hesaplama araçlarını ve geometrik özelliklerini kullanarak, seçilen alanların görünürlüğünü tanımlayabilir ve geliştirebiliriz. Bu çerçeve, seçilen alanların mevcut koşullarının görünürlük değerlendirmesine ek olarak, görünürlüğü artırmaya yardımcı olan ve kentsel mekanlar ile görünürlük arasında bir ilişki öneren bazı tasarım müdahaleleri sağlamaktadır.