Economic, social and environmental impacts of urban energy systems: The case of İzmir natural gas network

Kentsel altyapı sistemleri, günlük hayatta fiziksel ve sosyo-ekonomik işleyişi sağlayan, yaşanabilirlik ve modernleşme süreçlerini etkileyen yüksek maliyetli kent bileşenleridir. Kentleşme sürecini doğrudan etkileyen ve mevcut kentsel yerleşimlere göre şekillenen altyapı sistemleri, verimliliği uzun zamanda elde edilen yatırımlardır. Doğal gaz ve elektrik sistemlerinden meydana gelen enerji altyapısı kentsel altyapının bileşenlerindendir. Enerji akışının sağlanmasında bu altyapı hizmetinin kesintisiz, verimli ve belli standartlarda sağlanması gerekmektedir. Bu sayede ekonomik büyümeye katkı sağlarken sosyal adalet göz önünde bulundurulmalı ve çevresel etkileri minimuma indirilmelidir. Kentlerin dinamik yapılarının devamlılığında kilit rol oynayan enerjinin ekonomik, sosyal ve çevresel etkileri düşünüldüğünde enerji sistemlerinin sürdürülebilir olması çok önemlidir. Bu araştırmada, diğer fosil yakıtlara göre daha temiz, ekonomik ve enerji verimi daha yüksek olan doğal gaz sistemi için sürdürülebilirlik çerçevesinde bir sosyo-mekansal etki değerlendirmesi yapılması amaçlanmaktadır. Çalışma alanı olarak Türkiye'nin üçüncü büyük kenti İzmir ilinin alındığı araştırmada, doğal gazın sürdürülebilirliğe etkisi (1) ekonomik yönden diğer yakıtlara göre avantaj ya da dezavantajlarını ortaya koymak için yıllık ısınma maliyetleri ve yatırım maliyetleri hesaplanmıştır ve farklı yakıt türleri ile karşılaştırılmıştır. (2) Sosyal açıdan enerjinin kentte herkese hakça dağıtılıp dağıtılmadığı ve hane halkının bu yakıt türünü satın alabilirliğini ortaya koymak için %10 yakıt fakirliği indikatörü kullanılıp yakıt fakiri olma eğilimi incelenmiştir. Son olarak (3) çevresel yönden özellikle kış sezonunda ısınmaya yönelik doğal gaz tüketiminin kirletici gazların salımını nasıl etkilediği incelenmiştir. Kriging yöntemi kullanılarak, PM10 emisyonunun zamansal ve mekansal dağılımlarının değişimi karşılaştırılmıştır.