Kimyasal reaksiyonlar ünitesindeki kavramların öğretimine yönelik rehber materyal geliştirilmesi ve uygulaması

Derslerin planlanması ve sunulması aşamasında yararlanılan ders kitaplarının yetersizlikler içermesi, öğretmenlerin yardımcı kaynaklara ihtiyaç duymalarına sebep olmaktadır. Bu çalışmada, lise 2 kimya müfredatında yer alan "Kimyasal Reaksiyonlar" ünitesi ile ilgili öğrencilerin ön bilgilerini ve yanılgılarını dikkate alan, bu konunun öğretiminde öğretmenlere kolaylık sağlayacak ve öğretmenlerin dersi işleme sırasında kaynak olarak kullanabilecekleri örnek bir rehber materyal geliştirilmiş, uygulanmış ve sonuçlan değerlendirilmiştir. Çalışmada öğrencilerin uygulama öncesindeki başlangıç seviyelerini ve hazırlanan materyalin uygulanması sonrasındaki gelişimlerini ölçmek amacıyla "Kimyasal Reaksiyonlar Ünitesi Seviye Belirleme Testi" ve "Kimyasal Reaksiyonlar Ünitesi Basan Testi" geliştirilmiştir. Bu iki ölçme aracı ve rehber materyal 2000-2001 öğretim yılının ilk döneminde pilot olarak uygulanmış ve pilot uygulama sonrasında hem ölçme araçlarında hem de rehber materyalde gerekli düzeltmeler yapılmıştır. Bu süreçte Trabzon'da çeşitli okullarda görev yapan 12 kimya öğretmeni ile görüşmeler yapılmış ve onların önerileri doğrultusunda materyal düzenlenmiştir. Ayrıca basan testindeki soruların incelenmesi sonucu öğrencilerin sahip oldukları yanılgılar belirlenmiş ve materyale bunları giderecek nitelikte etkinlikler yerleştirilmiştir. Materyalin uygulanması aşamasında biri deney diğeri kontrol grubu olmak üzere iki grup seçilmiş, deney grubuna materyal uygulanırken, kontrol grubu normal öğretimine devam etmiştir. Geliştirme çalışmaları yapılan ölçme araçları 2001-2002 öğretim yılının ilk döneminde Kimyasal Reaksiyonlar ünitesi verilmeye başlanmadan önce ön test olarak her iki gruba uygulanmıştır. Materyal uygulandıktan sonra her iki test her iki gruba son test olarak uygulanmıştır. Öğrencilerin başlangıç seviyeleri t testi ile karşılaştırıldığında p=0.05 düzeyinde her iki test sonuçlarına göre deney ve kontrol gruplan arasında anlamlı bir fark tespit edilemezken, son test sonuçlan dikkate alındığında deney ve kontrol gruplan arasında p=0.001 düzeyinde anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Ayrıca deney grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre yanılgılarını gidermede daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Araştırma program geliştiricilere, araştırmacılara ve eğitimcilere yapılan önerilerle tamamlanmıştır. Anahtar Kelimeler : Kimya Eğitimi, Program Geliştirme, Kavram Öğretimi, Kimyasal Reaksiyonlar, Rehber Materyal VI