Kişilerarası güven oluşumunda bilişsel ve duygusal işlemlerin etkisi: KTÜ öğrencileri üzerine Facebook al sat ve takas grupları örneği

Tüketicilerin ve şirketlerin e-ticarette isteksizlik göstermelerinin ana nedenlerinden biri güven eksikliğidir. Güven kavramı, riskli durumlarla karşılaşıldığında önem kazanır. Facebook ortamında yapılan alışverişler de herhangi bir e-ticaret alışverişi gibi riskli durumlarla karşılaşma ihtimalini beraberinde getirir. Üstelik, Facebook bir alışveriş platformu olarak geleneksel e-ticaret güvencelerini sağlamadığı için, alışverişlerde karşılaşılan risk artmaktadır. Dolayısıyla, Facebook ortamında yapılan alışverişlerin başarılı bir şekilde gerçekleşebilmesi için güven ve güven oluşumu önemli bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Facebook alışveriş gruplarında kişilerarası güven oluşumunda, bilişsel ve duygusal bilgi işlemelerin etkilerini açıklamaktır. Bu amaç doğrultusunda, ilgili literatüre dayalı kavramsal bir çerçeve geliştirilmiştir. Geliştirilen kavramsal çerçeve, bilişsel işleme (kategorize etme: birim gruplama, mesaj klişeleştirme- kontrol illüzyonu: seçim ve kişisel katılım, sonuca duyulan ihtiyaç, kontrolü ele geçirme çabaları), duygusal işleme (duygu-duruma hatalı atfetme) ve güvene dayalı davranışların (satın alma, iş birliği, işbirlikçi rekabet, bilgi paylaşımı) arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu faktörlere dayalı olarak, kolayda örneklem yöntemiyle Karadeniz Teknik Üniversiteli 196 öğrenciden çevrimiçi bir anket aracılığıyla veri toplanmış ve bir yapısal model, ampirik olarak test edilmiştir. Araştırma hipotezlerini analiz etmek için bir ölçüm modeli geliştirilmiştir. Analiz sürecinde doğrulayıcı ve açıklayıcı faktör analizi kullanılarak araştırma ölçüm modelinin güvenilirliği ve geçerliliği tespit edilmiştir. Ardından bir yapısal eşitlik modeli analizi ile araştırma hipotezleri test edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, bilişsel bilgi işlemenin güvene dayalı davranışlar üzerinde olumlu bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Ancak duygusal bilgi işlemenin, güvene ilişkin davranışlar üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı tespit edilmiştir.