Kişilerden uzak bir köy romancısı: Abbas Sayar

ÖZET Yazınımızda 1950-1970 yılları arasındaki en tartışmalı konulardan biri, Köy Enstitüsü kökenli yazarların gerçekçi bir anlayışla kaleme aldıkları romanlardan oluşan köy edebiyatıdır. Genellikle köylülerin ekonomik ve sosyal sorunlarından bahseden bu yapıtlar, kalıplaşmış öğeleri çok fazla içerdikleri için eleştirilmiştir. Dolayısıyla, anlatıları köy konusuna odaklanan yazarlar, köy edebiyatçısı oldukları gerekçesiyle edebî açıdan yeterince değerlendirilmemişlerdir. Bunlardan biri de Can Şenliği (1974), Çelo (1972), Dik Bayır (1977) ve Yılkı Atı (1970) gibi yapıtların yazarı Abbas Sayar (1 923-1 999)'dır. Köy kökenli bir romancı olarak, Sayar' in romanları, konularıyla Orta Anadolu'daki yaşantıya uzanır, dil özellikleriyle de yöresel deyimleri, atasözlerini ve şiveyi yansıtır. Bununla birlikte, yazar, ele aldığı konuların özgün yönlerine dikkat çekmekte ve romanlarını ustalıkla kurgulamaktadır. Sonuçta, bir taraftan yazarın yapıtları köy edebiyatı kategorisinde sınıflandırılabilir; öte yandan yazar romancılık anlayışıyla diğer köy edebiyatçılarından ayrılır. Bu tez çalışmasında, Abbas Sayar'ın yapıtlarının köy edebiyatındaki yeri belirlenmiş ve bu yapıtların özgün yönleri örneklendirilmiştir. anahtar sözcükler: Türk romanı, köy edebiyatı, gerçekçilik; edebî sınıflandırmalar 111