Kişilik özelliklerinin fırsatları kaçırma korkusu ve tepkisel satın alma davranışı üzerindeki etkisi

Teknolojik gelişmelerdeki hızlı değişimler tüketici davranışlarının farklılaşmasına ve yeniden şekillenmesine neden olmuştur. Tüketicilerin bu teknolojilerle iç içe olması, devamlı olarak dijital ortamlarda aktif olmalarına ve sosyal medya platformlarında gelişmeleri takip etme gereksinimi duymalarına sebep olmaktadır. Tüketicilerin bu gelişmeleri sürekli olarak takip etme isteği bir süre sonra bir korkuya dönüşebilmektedir. Bu korku modern tüketici davranışlarında gittikçe belirgin hale gelmeye başlayan fırsatları kaçırma korkusudur (FOMO). Bu korku, sadece çevrimiçi ortamlarda değil tüketicinin günlük yaşantısında kararlarını, davranışlarını ve tüketim eğilimlerini etkileyen önemli bir faktör haline gelmiştir. Bu araştırmanın temel amacı, beş faktör kişilik özelliklerinin (dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, nevrotiklik, deneyime açıklık) ve kıtlık algısının tüketicilerin geleneksel kanallarda alışveriş sürecinde yaşayabilecekleri fırsatları kaçırma korkusu (FOMO) üzerindeki etkisini araştırmaktır. Aynı zamanda, yaşanabilecek fırsatları kaçırma korkusunun da tepkisel satın alma davranışı üzerindeki olası etkisini ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu bağlamda beş faktör kişilik özellikleri, kıtlık algısı, FOMO ve tepkisel satın alma davranışı değişkenlerinin bir model yardımıyla aralarındaki ilişkilerin detaylı olarak incelenmesine odaklanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda Balıkesir ilinde kota örneklemesi ile belirlenen 403 katılımcıdan yüz yüze ve çevrimiçi anket yöntemiyle araştırma verileri toplanmıştır. Toplanan verilerin analizlerinde SPSS 23.0 ve AMOS 24.0 programları kullanılmıştır. Araştırma bulguları, tüketicilerin alışveriş sürecinde yaşadıkları kıtlık algısının ve beş faktör kişilik özellikleri boyutlarından olan sorumluluk ve nevrotikliğin FOMO'yu etkilediğini ortaya koymaktadır. FOMO'nun ise tepkisel satın alma davranışı üzerinde oldukça yüksek ve pozitif bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgulardan yola çıkılarak firmalara çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Bunun yanında araştırmacılara tavsiyelerde bulunularak çalışma tamamlanmıştır.