Kıl keçilerinde büyüme ile ilgili bazı özelliklere ait fenotipik ilişkiler ve büyüme eğrileri üzerinde bir araştırma

Bu çalışmada kıl keçilerinde büyüme ile ilgili çeşitli özellikler arası fenotipik ilişkiler saptanmış ve büyüme eğrileri çizilmiştir. Deneme, Antalya İli Kovanlık Köyünde bulunan bir yetiştirici sürüsünde yürütülmüş olup, araştamamn hayvan materyalini 28'i dişi 30'u erkek olmak üzere toplam 58 baş kıl keçisi oluşturmuştur. Araştırmada canlı ağırlık ile çeşitli vücut ölçüleri arasında hesaplanan korelasyon katsayıları dişilerde ve erkeklerde sırasıyla; cidago yüksekliği (r = 0.958 ve r = 0.943) ; vücut uzunluğu (r = 0.963 ve r = 0.908) ; göğüs derinliği (r = 0.968 ve r = 0.929) ; göğüs çevresi (r = 0.973 ve r = 0.951) ; kürekler arkası göğüs genişliği (r = 0.812 ve r = 0.924) ve but çevresi için (r = 0.971 ve r = 0.964) olarak bulunmuştur. Araştırmada üzerinde durulan bir diğer özellik de tekrarlanma derecesi olup, cardı ağırlığın tekrarlanma derecesi dişilerde 0.73, erkeklerde 0.67 ; but çevresinin 0.61, 0.62 ; cidago yttksekliğmin 0.56, 0.63 ; göğüs çevresinin 0.70, 0.67 ; göps derinliğinin 0.57, 0.49 ; kürekler arkası göğüs genişliğinin 0.57, 0.57 ve vücut uzunluğunun 0.40, 0.52 olarak bulunmuştur. Çalışmada ayrıca dişi ve erkeklerde oluşturulan bazı değişken setleri arası ilişkiler kanonik korelasyon yöntemiyle incelenmiş ve canlı ağırlıkların büyüme eğrileri de çizilmiştir. Yapılan analizler sonucunda dişi ve erkek kıl keçilerinde tüm değişken setleri arasındaki korelasyon yüksek ve istatistik olarak önemli bulunmuştur (P<0.01). Sonuç olarak; deneme materyali keçilerden elde edilen bulgular ışığında, kıl keçilerinde canlı ağırlık bakımından yapılacak bir seleksiyonda, 1-2 aylık yaştaki cardı ağırlık ve vücut ölçüleri kullanılarak erken seleksiyonun bu kriterler üzerinden yapılması önerilebilir. Bu gereksiz zaman ve masraf kaybının önüne geçilmesi açısından da göz ardı edilmemesi gereken bir husustur. ANAHTAR KELİMELER: Kıl Keçisi, fenotipik ilişkiler, büyüme eğrisi. JÜRİ: Prof. Dr. İbrahim Zafer ARIK (Danışman) Prof. Dr. Salim MUTAF Prof. Dr. Burhan ÖZKAN Prof. Dr. Mehmet Ziya FİRAT Doç. Dr. Muhip ÖZKAN