Klarnet icracısı İbrahim Efendi'nin taksimlerinin makamsal ve teknik açıdan incelenmesi

Türk müziği, zengin ve çeşitli tarihi kökenlere sahip bir müzik geleneğine sahiptir. Bu geleneğin önemli bir parçası olan taksim formu, Türk müziğinde sözsüz serbest formdaki müzik sınıfındadır. Taksim sâzendelerin enstrümanlarını doğaçlama icra ettiği bir formdur. Taksim, belirli bir makam veya usule dayanabilir veya tamamen serbest olabilir. İcracı, genellikle belirli bir makam veya melodik yapı üzerinde yoğunlaşır ve bu melodik yapıyı geliştirerek taksimi icra eder. Taksim formunda, sanatçı edinmiş olduğu bilgi birikimini ve sazındaki ustalığını icrasına yansıtır. Bu çalışma klarnet sazını Türk müziğine kazandıran ve ilk Türk müziği klarnet icracısı olan İbrahim Efendi'nin icra etmiş olduğu 9 taksiminin incelenmesi üzerine yapılmıştır. Çalışmada bilimsel araştırma yöntemleri arasından betimsel araştırma modeli kullanılmıştır. Yapılan bu çalışmanın Türk müziği klarnet icracılarına ve Türk müziği araştırmacılarına yol göstermesi, yazılı bir kaynak olması amaçlanmıştır. İbrahim Efendi'nin taksimleri notaya alındıktan sonra makamsal ve icra tekniği üzerine incelenmiş ve analiz edilmiştir. Notaya alınan taksimler acemaşiran, hicaz, hicazkâr, 2 adet hüzzam, kürdilihicazkâr, rast, segâh ve basit sûzinak makamlarındadır. Klarnet icracısı İbrahim Bey'in icra etmiş olduğu 9 taksimin Türk müziği makam anlayışına göre icra edildiği ve yapılan bu taksimlerde Klarnet sanatçısı İbrahim Bey'in klarnet tavrının günümüzde hala kullanıldığı, kurmuş olduğu melodik cümlelerin günümüze kadar aktarıldığı tespit edilmiştir. Çalışmadaki taksim notalarına QR kodu eklenerek taksimlerin dinlenilmesi sağlanmıştır.