Klasik Arap edebiyatının ilk şiir antolojisi örneklerinden Mufaddaliyyât

Bu çalışma, klasik Arap edebiyatının önde gelen şiir antolojilerinden biri olan Mufaddaliyyât'ın zengin içeriğini ve tematik yapısını betimsel bir metodoloji ile analiz etmeyi amaçlamaktadır. Arap edebiyatında Muallakât'tan sonraki ikinci büyük şiir derlemesi kabul edilen eser, edebî değeri yüksek ve döneminin seçkin Arap şiirlerini içeren bir antoloji olma özelliği taşımaktadır. Araştırma dört bölümden oluşmaktadır: İlk bölümde klasik Arap edebiyatında antolojinin etimolojisi, tanımı, tarihi ve çeşitleri dönemin şiir antolojileri çerçevesinde ele alınmıştır. İkinci bölümde Mufaddaliyyât ve adının nispet edildiği Mufaddal ed-Dabbî hakkında eser-müellif ilişkisi bağlamında detaylı bilgiler aktarılmıştır. Üçüncü bölümde antolojide yer alan kasidelerin tarihsel ve coğrafi çeşitliliğini ortaya koyma amacıyla şairlerin kabileleri ve dönemleri hakkında bilgiler, divanlarına atıfta bulunarak sunulmuştur. Dördüncü ve en kapsamlı bölümde ise antolojideki her bir şairinin birinci kasidesi çalışmanın örneklemine dahil edilerek toplamda 66 kaside eserdeki numaralarına göre başlıklandırılmış ve ana temalarına göre tasnif edilerek konu bütünlüğü içerisinde tematik bir tahlille değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonucunda klasik Arap edebiyatında şiir antolojisi geleneğinin yeri ve önemine ayrıca Mufaddaliyyât'ın tematik bakımdan içeriği hakkında çıkarımlara yer verilmiştir. Antolojideki kasidelerin sayısı ve çeşitliliği dikkate alındığında bu bulgular Cahiliye Dönemi şiirinin genel özellikleri için de geçerli olduğu düşünülebilir.