Kındıralık dere formasyonu'nun sedimantolojik ve jeokimyasal özellikleri, Gümüşhane, Türkiye

Alp Himalaya kuşağının önemli bileşenlerinden biri olan Sakarya Zonu, tartışmalı bir Mesozoyik jeodinamik evrimine sahiptir. Mesozoyik jeodinamiğinin önemli ürünlerini oluşturan Üst Kretase istifleri doğu Sakarya Zonu'nda oldukça yaygındır ve kuzey-güney hattında farklıklar gösterirler. Doğu Sakarya Zonu'nun güneyinde yüzeyleme veren Üst Kretase istiflerinin en tipik mostraları Doğu Pontidler'in Gümüşhane yöresinde yer alır. Gümüşhane yöresinde bu çökeller, farklı litofasiyes özelliklerine göre, alttan üste doğru Kındıralık Dere, Elmalı Dere ve Tepeköy Formasyonları olmak üzere üç ana litostratigrafik birime ayrılır. Tez kapsamında Geç Jura-Erken Kretase yaşlı Berdiga Formasyonu'nun Geç Kretase riftleşmesi ile oluşan havzaların ilk ürünü olan Kındıralık Dere Formasyonu incelenmiştir. Bu kapsamda üç adet ölçülü stratigrafik kesit değerlendirilmiştir. Kındıralık Dere Formasyonu Gümüşhane yöresinde, düşey ve yanal yönde farklı litofasiyes özellikler gösterir. Petrografik olarak yapılan incelemelerde, çökellerin başlıca monojenik konglomera, kalkarenit ve kumtaşlarından oluştukları belirlenmiştir. İncelenen kayaçlardaki bileşenler çoğunlukla taşınmış biyoklast parçalarından oluşmaktadır. Çökellerin çoğunlukla havza yamacında oluştuğu düşünülmektedir. Kındıralık Dere Formasyonu içerisinde özellikle Pirahmet kesitinde baskın olarak gözlenen kumtaşı seviyeleri tez kapsamında jeokimyasal açıdan incelenmiştir. İncelenen kumtaşlarının litarenit ve sublitarenit olduğu belirlenmiştir. Çalışılan örnekler jeokimyasal özellikleri açısından, düşük SiO2 değerleri ve yüksek CaO değerlerine sahiptirler. TiO2 ve Fe2O3+MgO değerleri, sırasıyla 0,22-0,77 ve 4,13-10,28 arasında değişir. İncelenen örneklerin U/Th oranları 0,28-0,35 (ortalama 0,32) arasında Ni/Co oranları 0,58-1,35 (ortalama 0,89) arasında ve V/Cr oranları ise 1,49-2,46 (ortalama 1,91) değerleri arasında değişmektedir. Bu değerler oksik çökelme ortamlarına işaret etmektedir. İncelenen örneklerin jeokimyasal değerleri, asidik ve ortaç karakterli bir yay magmatizmasının ürünleri ile ilişkilidir. İncelenen örnekler Geç Kretase riftleşmesi sonucu parçalanan karbonat platformu üzerinde gelişen asimetrik havzaların yamaçlarında çökelmişlerdir. İncelenen kumtaşlarındaki jeokimyasal sonuçlar; havzaya gelen terijen bileşenlerin bir magmatik yaydan beslendiğini göstermektedir.