KOBİ'lerde çalışma sermayesi yönetimine yönelik bir uzman sistem geliştirilmesi

Çalışma sermayesi yönetimi tüm işletmelerin karlılığını, riskini ve değerini etkileyebilmekte ve büyük ölçekli işletmelere göre Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ'ler) için daha fazla önem arz etmektedir. Çünkü KOBİ'ler uzun vadeli fon sağlama imkânlarının sınırlı olması nedeniyle finansman kaynağı olarak satıcı kredileri, banka kredileri gibi kısa vadeli dış finansman kaynağına daha fazla bağlı olmaktadırlar. Bununla birlikte bu işletmelerin finansman alanında yaşadıkları sorunların bir kısmı finansal yönetim alanındaki yetersizlikten kaynaklanmakta ve en önemli finansal yönetim problemlerinden birini çalışma sermayesinin etkin yönetilememesi oluşturmaktadır. Dolayısıyla KOBİ'lerin karlılıklarının artırılması ve hatta hayatta kalmaları için etkin çalışma sermayesi yönetimi önemli bir faktör olmaktadır. Bu çerçevede çalışmanın amacı, KOBİ'lerin çalışma sermayesi yönetimine yönelik finansal analizler gerçekleştirecek ve analiz sonuçlarına göre işletmenin performans durumu ile ilgili yorum ve öneriler sunacak bir uzman sistem uygulaması (KOBİ Acil) geliştirmek ve böylece işletme sahiplerine veya yöneticilerine çalışma sermayesi yönetimi konusunda katkıda bulunmaktır. Bu doğrultuda, yapay zeka teknolojilerinden uzman sistemler tekniği kullanılarak web tabanlı KOBİ Acil uygulaması geliştirilmiştir. Bu uygulamanın geliştirilmesinde ise hisse senetleri BIST TÜM Endeksinde işlem gören 283 işletmenin 2012-2020 dönemi verileri kullanılmıştır. Geliştirilen KOBİ Acil uzman sistemi, işletmenin çalışma sermayesi yönetimi konusundaki genel performans durumunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte işletmenin değişken bazında başarı durumunu endüstri (sektör) ortalamasına göre değerlendirmekte ve çalışma sermayesi belirleyicileri kapsamında aynı endüstride (sektörde) yer alan farklı başarı durumundaki rakiplerine ve endüstri (sektör) ortalamasına göre konumunu göstermektedir. Diğer taraftan çalışma sermayesi yönetimi ile ilgili alt girdi kalemlerine ilişkin işletmenin çalışma sermayesi yönetimi konusundaki durumunu endüstrideki (sektördeki) farklı başarı durumunda olan işletmelere, endüstri (sektör) ortalamasına ve geçmiş yıllara göre karşılaştırmalı olarak gösterilmesini sağlamaktadır. Bu çerçevede işletmenin çalışma sermayesi yönetimi konusundaki durumu yorumlanmakta ve başarısızlık söz konusu ise öneri(ler) sunulmaktadır. Sonuç olarak KOBİ Acil uygulaması, işletmenin çalışma sermayesi yönetimi konusundaki durumunu, geçmiş yıllara göre durumunu ve faaliyet gösterdiği endüstride (sektörde) yer alan rakipleri karşısındaki durumunu görseller aracılığı ile ortaya koymaktadır. Ayrıca KOBİ Acil uygulaması her ölçekteki işletme tarafından kullanılabilmektedir.