Kocaeli kent ormanı oribatid akarlarının ekolojik ve sistematik incelenmesi

Mikroartropodların en zengin üyesi olan oribatidler, toprakta meydana gelen ayrışma süreçlerinde önemli rol oynarlar. Bitkiler, hayvanlar, mantarlar, algler ve dışkı gibi kalıntıları ayrıştırarak humus oluşumunu sağlayarak toprak verimliliğini ve biyolojik çeşitliliği artırmaya yardımcı olurlar. Değişen iklim ve toprak faktörlerine yanıt verirler. Oribatidlerin dağılımında önemli faktörler arasında yer alan sıcaklık ve nem, iklim değişikliğinde oribatid yoğunluğunun azalmasına neden olabilir. Bu çalışmada Kocaeli Kent Ormanı'nda yaşayan oribatidlerin tür zenginliğini ve bolluğunu belirlemek için Aralık 2016 - Kasım 2018 tarihleri arasında beş farklı istasyondan toprak örnekleri alınmıştır. Tür tanımlama, hem ışık hem de elektron mikroskopları kullanılarak gerçekleştirildi. Oribatidlerin tanımlanması, ormandaki 75 türle temsil edildiğini ortaya çıkardı. Türkiye'den bildirilen oribatid akarlarının sayısı 239 olduğu için bu önemli bir bulgudur. Ayrıca bu çalışmada belirlenen 75 türden 7 cinse ait 12 tür Türkiye için yeni kayıttır. Böylece Türkiye'den bildirilen toplam oribatid sayısı 251'e yükselmiştir ve Türkiye'deki tüm oribatidlerin %30'u sadece Kocaeli Kent Ormanı'nda bulunmaktadır. Sistematik olarak bu 75 tür, Oribatida takımında yer alan 47 aile ve 69 cins ile temsil edilmektedir. Eylül 2017'de en fazla oribatid birey sayısı KKO2 istasyonunda bulunmuştur. Örnekleme sırasında ikinci yılın her ayı toprak nemi, toprak organik madde içeriği, toprak yüzey sıcaklığı, pH, elektriksel iletkenlik ve tuzluluk gibi parametrelere ilişkin veriler alınmıştır. Bu parametreler, abiyotik faktörlerin Kocaeli Kent Ormanı'ndaki mikrohabitatta yer alan oribatidlerin varlığı ve bolluğu üzerindeki etkilerini değerlendirmek için kullanılmıştır. Parametrelerin etkileri, Temel Öğeler Analizi (PCA) uygulamasıyla belirlendi. İlginç bir şekilde, su ve sıcaklıkla ilgili parametrelerin, oribatidlerin bolluğu üzerinde etkili olduğu ve bunların birbirine göre ters etkilerinin olduğu belirlendi. PCA sonuçları, sıcaklıkla ilgili parametrelerin oribatidlerin varlığını olumlu etkilediğini, su ile ilgili parametrelerin etkisinin ise negatif olduğunu göstermiştir. Korelasyon sonuçları da PCA sonuçlarını desteklemektedir.