Kolestazlı hastalarda kaşıntının uyku ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı kolestaza sahip bireylerde meydana gelen kaşıntının bireylerin uyku ve yaşam kalitesine etkisini belirlemektir. Materyal ve metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırmanın evrenini İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezine başvuran herhangi bir karaciğer hastalığı ve eşlik eden kolestaz nedeniyle Gastroenteroloji kliniğinde izlenmekte olan hastalar oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklem büyüklüğü power analizi ile %95 güç düzeyinde 208 olarak hesaplanmıştır. Çalışma 210 hastanın katılımıyla sonlandırılmıştır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, 5-D Kaşıntı Ölçeği, KKHYKÖ 2.0, PUKİ kullanılarak toplandı. Araştırmada elde edilen veriler SPSS for Windows 25.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Kaşıntı ölçeği ve yaşam kalitesi ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı, pozitif yönlü ve yüksek düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Bu durum kaşıntı düzeyi arttıkça yaşam kalitesinin olumsuz etkilendiğini göstermektedir. PUKİ ile kaşıntı ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ve yüksek düzeyde bir ilişki vardır. PUKİ ve yaşam kalitesi ölçeği arasında istatistiksel olarak anlamlı pozitif yönlü ve orta düzeyde bir ilişki tespit edilmiştir. Sonuç: Araştırma bulguları doğrultusunda kolestazlı hastalarda görülen kaşıntı bireylerin uyku ve yaşam kalitesini olumsuz şekilde etkilemektedir. Düşük eğitim seviyesi ve düşük gelire sahip olan bireylerin daha çok etkilendiği tespit edilmiştir. Bu nedenle hastaların bakımında primer görev alan hemşireler tarafından hastalara sunulacak yapılandırılmış eğitim ve danışmanlık hizmetleri kolestazlı hastalarda kaşıntının uyku kalitesi ve yaşam kalitesi üzerindeki olumsuz sonuçların önlenmesi ve azaltılmasında önemli rol oynayabilir. Anahtar Kelimeler: Kaşıntı, Kolestaz, Uyku kalitesi, Yaşam kalitesi