Kömür madenciliği atığı içeren tuğla üretimi ve karakterizasyonu

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte hammadde ve enerji ihtiyacı gün geçtikçe artmaktadır. Enerji ve hammadde ihtiyacının büyük kısmı madenlerden elde edilmektedir. Madenlerin işletilmesi sonucunda diğer endüstriyel faaliyetlerde olduğu gibi atıklar meydana gelmektedir. Milyon tonları bulan atık miktarları çevre kirliliği ve insan sağlığı açısından çok büyük tehdit oluşturmaktadır. Madencilik atıklarından biri olan kömür atıklarının bertarafı da ciddi sorunlar teşkil etmektedir. Bu çalışmada, kömür madencilik atıklarının tuğla yapı malzemesi olarak kullanılabilirliğini incelemek için bir araştırma yapılmıştır. Çalışma, kuru öğütme yapılarak toz haline getirilen kömür üretim işlemlerinin farklı aşamalarından elde edilen kömür madenciliği atıklarının tuğla kili içerisine değişen oranlarda (%0-100) ilave edilip presleme yöntemiyle şekillendirilen tuğla örneklerinin 950, 1050 ve 1150 °C sıcaklıklarda pişirilmesi ve pişmiş numunelerin fiziksel, mekanik, mineralojik ve mikroyapısal özelliklerinin incelenmesini kapsamaktadır. Atık içeren tuğla özellikleri, atık içermeyen standart tuğla özellikleri ile kıyaslanmıştır. Her üç pişirme sıcaklığında da su emme, görünür gözeneklilik ve yığın yoğunluk değerleri Şist A ilavesiyle standart numuneye benzer değerlerde elde edilmiştir. Şist B ilavesiyle su emme ve görünür gözeneklilik değerleri artmış, yığın yoğunluk değerleri ise azalmıştır. Tüm tuğla numuneleri Türk standartlarına göre gerekli basınç dayanımına (en az 7 MPa) sahiptir. Kömür madenciliği atıklarının tuğla üretiminde alternatif hammadde kaynağı olarak kullanılabileceği saptanmıştır.