Kontrollü salım sistemleri için tıbbi ve aromatik bitkisel yağ bazlı hidrojellerin geliştirilmesi

Geleneksel metotlarla üretilen ilaçlarda, etkin maddenin hedeflenen dokuya veya kan plazmasına, belirlenen dozajda taşınması mümkün olmayabilir. Bu, etkin maddenin üst gastrointesinal yollarda zarar görmesi, kandaki yarılanma ömrünün kısa olması, başka dokular tarafından tüketilmesi ve hedeflenen dokuya girişin zor olmasından kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, bağırsak doku hastalıkları ve kanser gibi ilaç tedavisi zor olan hastalıklarının tedavisinde geleneksel yöntemlerle üretilmiş ilaçlar yerine kontrollü salım mekaniğine uygun salım yapan hastalığa özgü tasarlanmış akıllı ilaçlar kullanılmaya başlanmıştır. Akıllı ilaçların üretimine yönelik kontrollü salım aygıtlarının tasarımı günümüzde önemli bir akademik çalışma alanıdır. Kontrollü salım aygıtlarından uyarı tetikleyicili hidrojel mikroküre aygıtlarının tasarımı bu çalışma alanının popüler konularından biridir. Özellikle doğal hidrojel polimerlerinden sentezlenmiş mikrokürelerinin biyouyumluluğu, biyoparçalanabilirliği, düşük toksisitesi, çok çeşitli tasarımlarla kolay ve ucuz sentezlenebilmeleri bu aygıtları ön plana çıkarmaktadır. Bu çalışmada terapötik bitki yağlarının oral yoldan kontrollü salımına yönelik kontrollü ilaç salım aygıtlarından doğal hidrojel yapılı mikroküre ilaç ön yapıları sentezlenmiştir. İlaç etkin maddesi olarak, terapötik etkiye sahip kekik uçucu yağı ve kalendula yağı kullanılmıştır. Taşıyıcı hidrojel mikroküreleri ise aljinat ve kitosan kaplı aljinat mikroküreleri olarak iyonik jelasyonla sentezlenmiştir. Mikrokürelerin, karakterizasyonu taramalı elektron mikroskobu (SEM), fourier dönüşümü kızılötesi (FTIR) spektroskopi analizleri ile gerçekleştirilmiştir. Hidrojel kürelerin salım davranışları pH 1,2 ve pH 6,8 ortamlarında in vitro olarak incelenmiştir. Mikrokürelerin enkapsülasyon verimleri ve ilaç yükleme kapasiteleri incelendiğinde, yağ konsantrasyon artışının enkapsülasyon verimini düşürdüğü, ilaç yükleme kapasitesini arttırdığı görülmüştür. En yüksek yüzde enkapsülasyon verimi KE-KS-2 mikroküresinde (%84 oranında) elde edilirken en yüksek yüzde ilaç yükleme kapasitesini KE-KS-5 mikroküresinde (%67 oranında) elde edilmiştir. Mikrokürelerin salım kinetiği incelendiğinde pH 1.2'de gerçekleşen salımın genellikle Higuchi kinetik modeline uyduğu görülürken, pH 6.8'de gerçekleşen salımın Korsmeyer-Peppas modeline uyduğu görülmüştür. Salım çalışması sonunda en yüksek yüzde kümülatif salım KE-KS-2 mikroküresinde (%63) gerçekleşmiştir. Kitosan kaplama kümülatif yüzde salımı düşürürken salım süresini uzatarak salım profilini iyileştirmiştir. Mikrokürelerin şişme deneylerinde pH 1.2'de ve pH 6.8'deki şişme davranışları incelendiğinde mikrokürelerin pH 6.8'de yüksek oranda şişme gösterdiği görülmüştür.