The role of speaking-focused tasks in developing intercultural communicative competence: A qualitative content analysis of high school EFL textbooks

Son yıllarda görülen küresel olaylar ve anlık ve hızlı iletişimin yaygınlaşması, farklı kültürlerdeki bireyler arasındaki iletişim ve etkileşimi büyük ölçüde artırmıştır. Bunun sonucunda İngilizce, artık farklı kültürel geçmişlere sahip bireyler arasında daha sık konuşulmaktadır. Dil öğrenen bireylerin etkili iletişim kurabilmeleri için, dil öğretimi ve bireylerin başkalarını nasıl algıladıkları ve bu algıları nasıl şekillendirdiklerine yönelik bilgi ve bakış açıları kazanmaları, iletişimsel yeterliği geliştirmeleri açısından önemlidir. Bu anlamda ders kitapları, dil öğrenenlerin iletişimsel ve kültürler-arası iletişim yeterliğini kolaylaştırmada kritik bir rol oynamaktadır. Bu amaçla, mevcut çalışma, Türkiye'deki Anadolu liselerinde okutulan İngilizce ders kitaplarındaki konuşma bölümlerini inceleyerek bu kitapların kültürlerarası iletişim yeterliği (KİY) ve iletişimsel yeterliği (İY) nasıl desteklediğini araştırmıştır. İncelemede, KİY'in gelişimine yönelik öğrenme hedefleri (Byram, 2021), iletişimsel yeterlik (Celce-Murcia, 2008), ve Littlewood'un (2014, 2013) iletişimsel süreklilik kategorileri kullanılmıştır. Ayrıca, konuşma odaklı hedefler, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi (Anderson & Krathwohl, 2001) ve dilin işlevleri (Halliday, 1975) açısından analiz edilmiştir. KİY ile ilgili bulgular, görev ve aktivitelerin içerik olarak yüzeysel olduğunu ve diğer kültürlerin dahil edilmesine yönelik içeriğin sınırlı olduğunu göstermiştir. İY açısından ise, dilin etkili kullanımı için daha anlam odaklı görev ve aktivitelerin bulunması gerektiği gözlemlenmiştir. Son olarak, bilişsel kategoriler ve dil işlevleriyle ilgili bulgular, konuşma becerisi açısından ders kitaplarını geliştirmeye yönelik çıkarımlar sağlamıştır. Anahtar kelimeler: Kültürlerarası iletişimsel yeterlik, iletişimsel yeterlik, ders kitabı