Konya kaya oyma yapılarındaki bozulmaların tahribatsız yöntemlerle belirlenmesi

Bu çalışmada, yerinde hasarsız testlerle Kilistra antik kentindeki Şapel ve Papaz evinin oyulduğu kayaçta atmosferik etkilerin kayacın mühendislik özelliklerinde meydana getirdiği değişimler araştırılmıştır. Bu amaçla Konya ilinin 35 km güneybatısında yer alan Kilistra antik kentinin oyulduğu kayaç örneği belirlenerek bu örneğe ait yeterli miktarda blok numune laboratuara getirilmiştir. Belirlenen örnekte yapılacak fiziksel ve mekanik deneyleri ile dokusal özelliklerin incelemesi için bloklardan ilgili standartlara uygun numuneler hazırlanmış ve incelemeleri yapılmıştır. Kayacın laboratuarda fiziksel özelliklerinden; porozite, ağırlıkça su emme, P dalgası yayılma hızı, kapiler su emme değeri belirlenmiştir. Örneğin mekanik özelliklerinden; tek eksenli sıkışma dayanımı, Schmidt çekici sertlik değeri incelenmiştir. Kilistra antik kentinde yer alan şapel ve papaz evinin ön cephesindeki bozulmalar tahribatsız testlerden Schmidt çekici, termal kamera, P dalga hızı ve bağıl nem ölçümüyle incelenmiştir. Tahribatsız testlerle ölçümler nemli ve kurak dönem olmak üzere iki dönemde gerçekleştirilmiştir. Ölçüm yapılan noktalar yapıların ortofotoğrafı üzerine işaretlenerek surfer programı yardımıyla bozulma haritaları hazırlanmıştır. Hazırlanan bozulma haritaları ve saha gözlemleri doğrultusunda yapıların alt seviyelerindeki bozulmanın kapiler yükselme sonunda yoğunlaştığı; üst seviyelerdeki bozulmaların ise özellikle kış dönemindeki biriken karın erime süreciyle doğrudan ilişkili olduğu belirlenmiştir.