Koruma ve bakım altında bulunan çocukların okula uyum süreçlerinin okul sosyal hizmeti bağlamında değerlendirilmesi

KORUMA VE BAKIM ALTINDA BULUNAN ÇOCUKLARIN OKULA UYUM SÜREÇLERİNİN OKUL SOSYAL HİZMETİ BAĞLAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET Ülkemizde korunmaya ihtiyacı olduğu tespit edilen çocuklar koruma ve bakım altına alınarak devlet tarafından belirli kuruluşlarda bulundurulmaktadırlar. Koruma ve bakım altında bulunan çocuklar yaşadıkları çeşitli travmalar, ihmaller, yer değişiklikleri vb. sebepler dolayısıyla birtakım sorunlar yaşayabilmektedir. Okula uyum sağlamada yaşanılan sorun ise bunlardan yalnızca biridir. Çalışmanın konusu kapsamında düşünüldüğünde araştırma, koruma ve bakım altında bulunan çocukların okul içerisinde yaşadığı problemlerin tespit edilip çözüme ulaştırılması için ve okula uyum süreçlerinin olumlu bir şekilde ilerleyebilmesi için gerçekleştirilebilecek uygulamaların okul sosyal hizmeti bağlamında değerlendirilebilmesini amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma sürecinde öncelikle Kocaeli ili Gölcük ilçesi sınırları içerisinde yaşayan koruma ve bakım altında bulunan çocukların okuduğu okullardaki öğretmenlerle iletişime geçilerek toplamda 10 öğretmenle yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Gerçekleştirilen mülakatlardan elde edilen bulguların analizinde MAXQDA 2024 nitel veri analiz programı kullanılarak altı ana temaya ulaşılmıştır. Bu temalar "Okul İçerisinde Karşılaşılan Problemler", "Okula Uyum Sağlama Derecesi", "Okula Uyum İçin Uygulanan Uygulamalar", "Okula Uyum Sürecinde Yaşanan Problemlerin Çözümü", Okul Sosyal Hizmeti Tanımı" ve "Okul Sosyal Hizmet Uzmanının Okula Uyum Sürecine Katkısı" olarak isimlendirilmiş olup oluşturulan temalar kapsamında sonuç ve öneriler kısmı yazılmıştır. Koruma ve bakım altında bulunan çocukların okula uyum sürecinin olumlu yönde ilerlemesi konusunda öğretmenler tarafından verilen öneriler, çalışmanın öneriler başlığı altına eklenmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlar kapsamında koruma ve bakım altında bulunan çocukların, aile yanında büyüyen çocukların okul içerisinde yaşadığı problemlere ek olarak "okula uyum sorunu" ve "dışlanmaya maruz kalma" problemleriyle yüz yüze kaldıkları bilgileri edinilmiştir. Çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda koruma ve bakım altında bulunan öğrencilerin okula uyumu ve okul sosyal hizmeti ilişkisinin daha iyi anlaşıldığı, çalışmanın okul sosyal hizmeti uygulamasının ülkemizdeki gerekliliğini vurgulamasına katkıda bulunduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Koruma ve Bakım Altında Bulunan Çocuk, Okula Uyum, Okul Sosyal Hizmeti, Nitel Araştırma