Kosova ve Türkiye'de okul öncesi eğitimde aile katılım sürecinin öğretmen ve anne-baba görüşlerine dayalı olarak incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, Kosova ve Türkiye'de okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılımı çalışmalarının öğretmen ve anne-baba görüşlerine dayalı olarak değerlendirilmesi ve karşılaştırılmasıdır. Araştırma temel nitel bir araştırma olarak tasarlanmıştır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formları aracılığıyla toplanarak tümevarım ve tümdengelim analiz yöntemleri ile çözümlenmiştir. Çalışma grubu, 2022–2023 eğitim-öğretim yılında Eskişehir'de Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi bağımsız anaokulları arasından belirlenen 7 anaokulunda çalışan toplam 21 öğretmen ve 23 anne-baba ile Kosova'da bulunan 7 bölgeden her bölgede Institucıonet Parashkollore IP (Preschool Institutions) bağlı olan 1'er anaokulu olmak üzere 7 anaokulunda çalışan, toplam 14 öğretmen ve 8 anne-babadan oluşmaktadır. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin ve ailelerin aile katılımının çocukların gelişimini desteklediğine, okula karşı tutumlarını olumlu yönde etkilediğine, öğretmenlerin çocukları daha iyi tanımasına olanak sağladığına ve aile-öğretmen ilişkisini güçlendirdiğine inandıklarını göstermiştir. Her iki ülkede de aile-öğretmen ilişkilerinin güçlendirilmesi ve çocukların eğitimindeki rolü vurgulansa da Türkiye ve Kosova'daki yaklaşımlar kültürel ve eğitimsel bağlamlara göre farklılıklar göstermektedir. Türkiye'deki öğretmenlerin, Kosova'daki öğretmenlerin düzenledikleri etkinliklere benzer şekilde; hikâye okuma, meslek tanıtımı, geziler, deneyler, sanat etkinlileri, oyun oynama, boyama vb. etkinlikler düzenledikleri görülmüştür. Kosova ve Türkiye'de okul öncesi eğitime katılım konusunda sorun yaşayan anne-babalar olduğu gibi sorun yaşamayanlar da olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Kosova'daki anne-babaların etkinliklere katılırken çocukların dikkatini toplama, katılımlarını sağlama ve etkinliğe başlama noktasında sorun yaşadıkları belirlenmiştir. Türkiye'deki anne-babaların ise; etkinlik sürecinde sınıf yönetimini sağlama, çocuklarla iletişim kurma, etkinlik hazırlama, etkinliklere katılım için ortak bir zaman dilimi bulma konularında sorun yaşadıkları görülmüştür. Kosova ve Türkiye'deki aileler etkili bir aile katılımı sürecine yönelik çeşitli önerilerde bulunmuşlardır. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi Eğitim, Aile Katılımı, Aile Katılımı Etkinlikleri