Kripto paraların fiyatlanmasını etkileyen faktörlerin analizi

Bu çalışma, kripto para piyasasında yer alan dijital varlıkların işlevsel sınıflandırmaları çerçevesinde dışsal ekonomik ve finansal şoklara verdikleri tepkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Kraken borsası tarafından önerilen beşli sınıflandırma (ödeme, finansal, altyapı, fayda sağlayıcı ve medya Token'leri) temel alınarak her bir token sınıfının fiyat dinamikleri analiz edilmiştir. Çalışmada 2023–2025 dönemine ait haftalık veri seti kullanılmış; bağımlı değişkenler olarak sınıf endeksleri, bağımsız değişkenler olarak ise S&P 500, NASDAQ, altın ve petrol fiyatları ile Google Trends verileri değerlendirilmiştir. Serilerin durağanlığı Augmented Dickey-Fuller (ADF) testi ile sınanmış, VAR modelleri kurularak Granger nedenselliği test edilmiş, impulse response fonksiyonları yardımıyla şok tepkileri analiz edilmiştir. Ayrıca farklı sınıflar arası şok duyarlılığı farklılıklarını ölçmek amacıyla SUR modeli ve Wald testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgular, kripto paraların sınıfsal temelli ayrışma göstermekle birlikte, piyasa genelinde kolektif şoklara benzer yönlü tepkiler verdiğini ortaya koymaktadır. Bu durum, kripto piyasalarının yapısal bütünleşmişliğini ve spekülatif karakterini yansıtmaktadır. Çalışma, yatırım, portföy çeşitlendirme ve regülasyon uygulamaları açısından işlevsel sınıflandırmaların sınırlarını ve potansiyel katkılarını ampirik olarak değerlendirmektedir.