Krom üretim miktarı ve fiyatının panel veri kullanılarak modellenmesi

Bu tez çalışması kapsamında krom madenine ait bilgiler verilerek, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden elde edilen verilerin yardımı ile madenin ocak başı satış fiyatını, ocak başı satış miktarını ve tahahkuk eden devlet hakkını etkileyen faktörler incelenmiştir. Stata-12 programı ile Panel Veri Analizi uygulaması yapılmıştır. Öncelikle, değişkenler arasında yatay kesit bağımsızlığı olup olmadığı incelenmiştir. Yatayykesit bağımlılığışbulunannverilere ikincinnesil birim kök testlerindennolanpPesaranbbirimkkök testiuuygulanmıştır. Modellerde birim ve zaman etkisi de araştırılmıştır. Birim ve zaman etkisi mevcut olan modellerehHausman Testi uygulanarak,ssabiteetkili model mi,rrassal etkili model mi kullanılmalıdır sorusunun cevabı araştırılmıştır. Hausman test istatistiğinin sonucuna göre sabit etkili modelin uygulanmasına karar verilerek, varsayımların test edilmesine geçilmiştir. Değişen varyanslılık sorunu Wald testi ile; otokorelasyon sorunu Bhargava-Franzini-Narendranathan, Durbın,Watson Testi ve Baltagı,Wu Testi ile sınanmıştır. Modellerde degişen varyanslılık ve ootokorelasyon sorunları tespit edilmesi üzere Arellano-Froot-Rogers Tahmin Edicisi kullanılarak modellerdeki katsayıların tahmini yapılmıştır. Seriler birbirleriyle ilşkili olmasına rağmen korelasyon matrisinde çoklu bağlantı sorununun olmadığı görülmüştür. 2005 ve 2015 yılları arasındaki verilere uygulanan panel veri analizine göre istatistiki açıdan ortalama dolar kurunun ocak başı satış fiyatı ve tahakkuk eden devlet hakkı bedelinin de ocak başı satış miktarı üzerinde etkili olduğu ve de negatif doğrultuda bir etkisinin olduğu sonucuna varılmıştır. Aynı zamanda, stok miktarının da ocak başı satış fiyatı üzerinde negatif ve anlamlı etkisinin olduğu görülmüştür.. Ayrıca, tüvenan üretim miktarı ve ocak başı satış fiyatı da ocak başı satış miktarı üzerinde anlamlı ve pozitif bir etkiye sahiptir. Anahtar Kelimeler: Panel Veri Analizi, Arellano-Froot-Rogers Tahmin Edicisi, Birim Kök Testleri, Pesaran Yatay Kesit Bağımsızlık Testi, F testi, En Çok Olabilirlik Oran (LR) Testi, Hausman Testi, WalddTesti, Bhargava, Franzini, Narendranathan Düzeltilmiş Durbın, Watson Testi, Baltagı, Wu Testi, Stata, Krom