Kronik böbrek hastalarında reflü, fonksiyonel dispepsi ve irritabl bağırsak sendromu semptomlarının değerlendirilmesi

Amaç: Hemodiyalize (HD) giren ve girmeyen kronik böbrek hastalarında (KBH) sağlıklı gönüllülere kıyasla gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), fonksiyonel dispepsi (FD) ve irritabl bağırsak sendromu (İBS) semptomlarının görülme sıklığı, bu semptomların depresyon, anksiyete ve yaşam kalitesiyle ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Manisa Celal Bayar Üniversitesi İç Hastalıkları ve Nefroloji polikliniklerine başvuran 150 hasta (50 sağlıklı kontrol, 50 HD almayan KBH, 50 HD hastası) çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılar, 18 yaş üstü, evre 3-5 KBH tanılı ve HD hastaları için en az 3 aydır diyaliz alan bireylerdi. Gastrointestinal semptomlar Roma IV kriterleri kullanılarak, Hospital Anxiety and Depression Scale (HAD) ile depresyon ve anksiyete, Short Form 12 (SF-12) ile yaşam kalitesi ölçülerek değerlendirilmiştir. Veriler, klinik muayene, laboratuvar testleri ve öz bildirim anketleriyle toplanmış, SPSS 21.0 ile analiz edilmiştir (p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir). Çalışma, Helsinki Bildirgesi'ne uygun yürütülmüştür. Bulgular: HD hastalarında İBS-kabızlık (İBS-K) prevalansı (%28) kontrol (%12) ve KBH (%14) gruplarına göre anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0.038); GÖRH ve FD prevalanslarında fark saptanmamıştır. Yemek sonrası huzursuzluk (PDS, postprandial distres sendromu) ve İBS-K olan hastalarda depresyon ve anksiyete skorları yüksek (p<0.05), fiziksel ve mental yaşam kalitesi düşük bulunmuştur (p<0.05). HD hastalarında yaşam kalitesi kontrollere göre anlamlı derecede düşük saptanmıştır (p<0.001). Sonuç: HD hastalarında İBS-K prevalansının yüksek olduğu ve bu semptomların ruhsal sağlık ile yaşam kalitesini olumsuz etkilediği gösterilmiştir. Klinik değerlendirmede gastrointestinal şikayetlere daha fazla dikkat edilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Sınırlı hasta sayısı ve öz bildirim anketleri genellenebilirliği kısıtlamaktadır; geniş, nesnel ve uzun süreli çalışmalar semptomların etiyolojisini aydınlatabilir. Anahtar Kelimeler: Kronik Böbrek Hastalığı, Hemodiyaliz, İrritabl Bağırsak Sendromu, Fonksiyonel Dispepsi, Gastroözofageal Reflü, Yaşam Kalitesi