Kronik böbrek hastalığı olan yaşlılarda ev tabanlı egzersizin sarkopeni riski, fonksiyonel kapasite, depresyon, yorgunluk, uyku ve yaşam kalitesine etkisi

Amaç: Bu çalışma, 65 yaş ve üzeri, kronik böbrek hastalarında ev tabanlı egzersizin; sarkopeni riski, fonksiyonel kapasite, depresyon, yorgunluk, uyku ve yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, hasta takibini kolaylaştırmak amacıyla geliştirilen internet sitesi aracılığıyla, telesağlık hizmetlerinin uygulanabilirliği incelenmiştir. Yöntem: Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde takipli 28 birey egzersiz ve kontrol grubuna ayrılarak katılımcılara "Sosyodemografik Form", "Mini Nütrisyonel Değerlendirme Kısa Form", "SARC-F", "FACIT Yorgunluk Ölçeği", "Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği", "Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi", "Böbrek Hastalığı Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu", fonksiyonel kapasite testleri ve el kavrama gücü ölçümü yapıldı. Egzersiz grubuna fizyoterapist tarafından 12 haftalık ev egzersiz programı verildi ve egzersize uyumları "Egzersize Uyum Derecelendirme Ölçeği" ile değerlendirildi. Çalışma sonunda ölçümler tekrarlanarak sonuçlar karşılaştırıldı. Bulgular: Egzersiz grubunda sarkopeni riski azalırken, fonksiyonel kapasite, depresyon, yorgunluk, uyku ve yaşam kalitesi skorlarında anlamlı iyileşmeler gözlendi (p<0,05). Ayrıca katılımcıların %26,7'si egzersize iyi uyum sağladı. Kontrol grubunda ise yorgunluk ve depresyon düzeyleri artarken; uyku kalitesi ve fonksiyonel kapasite azaldı. Yaşam kalitesi skorlarında anlamlı değişiklik saptanmadı. MNA-SF skorlarında ise gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı (p>0,05). Sonuç: Bu çalışma, kronik böbrek hastalığı olan yaşlı bireylerde ev tabanlı egzersiz programının, sarkopeni riskini azaltmada, fonksiyonel kapasite, yorgunluk, depresyon, uyku ve yaşam kalitesini iyileştirmede etkili ve uygulanabilir olduğunu; ayrıca telesağlık hizmetlerinin entegrasyonunun hasta takibini kolaylaştıran ve egzersizin uygulanabilirliğini artıran yenilikçi bir yaklaşım sunduğunu göstermiştir. Anahtar Kelimeler: kronik böbrek hastalığı, egzersiz, sarkopeni, yaşam kalitesi, telesağlık.