Kronik böbrek yetmezliği hastalarında endocan ve fetuin-Adüzeylerinin SCORE2 ve ASCVD risk skorları ile ilişkisininaraştırılması

GİRİŞ VE AMAÇ: KBH, dünya genelinde artan sıklığıyla önemli bir halk sağlığı sorunu olarak görülmektedir. KBH'de mortalite ve morbiditenin başlıca nedenleri olarak kardiyovasküler hastalıklar öne çıkmaktadır. KBH'de görülen kardiyovasküler risk artışı, yalnızca klasik risk faktörleriyle açıklanamamaktadır. Endotelyal aktivasyon ve inflamasyon belirteçleri bu riske katkıda bulunan önemli biyobelirteçlerdir. Bu çalışmada, KBH tanısı konmuş bireylerde endocan ve fetuin-A düzeylerinin, SCORE2 ve ASCVD Risk Estimator Plus modelleriyle 10 yıllık kardiyovasküler risk skorlarının ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. YÖNTEM: Bu kesitsel çalışmaya 40-75 yaş aralığında kronik böbrek hastalığı tanısı almış 125 ve sağlıklı 34 birey dahil edilmiştir. Katılımcılarda serum endocan ve fetuin-A düzeyleri ve rutin biyokimyasal analitlerin ölçümleri yapılmıştır. Kardiyovasküler risk, SCORE2 ve ASCVD-RE+ modelleri kullanılarak hesaplanmıştır. BULGULAR: Serum endocan ve fetuin-A düzeyleri ile SCORE2 ve ASCVD-RE+ risk skorları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır (p>0,05). Endocan düzeyleri KBH evreleri arasında anlamlı farklılık göstermemiş, fetuin-A düzeylerinde ise evre ilerledikçe düşme eğilimi gözlenmiştir ancak bu azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Çok değişkenli analizlerde endocan ve fetuin-A düzeylerinin kardiyovasküler risk skorları üzerinde bağımsız etkisi tespit edilmemiştir. SONUÇ: Bu çalışmada, KBH tanısı alan bireylerde serum endocan ve fetuin-A düzeylerinin SCORE2 ve ASCVD-RE+ risk skorlarıyla anlamlı ilişki göstermediği belirlenmiştir. Bulgular, bu biyobelirteçlerin tek başına kardiyovasküler risk öngörüsünde yeterli olmayabileceğini düşündürmektedir. Ancak hasta sayısının sınırlı olması ve kesitsel tasarım nedeniyle sonuçların daha geniş örneklemli, prospektif çalışmalarla desteklenmesi gerekmektiği düşünülmektedir.