Kronik hepatit B tanılı hastalarda tenofovir disoproksil, tenofovir alafenamid fumarat ve entekavirin güvenlik ve etkinliğinin retrospektif olarak karşılaştırılması

Amaç: Kronik hepatit B virüs (HBV) enfeksiyonu, küresel bir halk sağlığı sorunu olmaya devam etmekte olup siroz, hepatosellüler karsinom (HSK) ve son dönem karaciğer yetmezliğinin önde gelen nedenlerinden birisidir. Güncel kılavuzlarda kronik HBV tedavisinde tenofovir disoproksil fumarat (TDF), entekavir (ETV) ve tenofovir alafenamid (TAF) birincil tedavi olarak önerilmektedir. Çalışmamızda bu tedavi rejimlerinin gerçek yaşamda etkinlik ve güvenilirliğinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif kohort çalışmaya, Ocak 2013 ile Ağustos 2023 tarihleri arasında Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Gastroenteroloji Kliniğinde kronik HBV tedavisi için en az 6 ay TDF, ETV veya TAF alan 18 yaş üstü toplam 225 hasta dahil edildi. Tedavi grupları etkinlik ve güvenilirlik bakımından karşılaştırıldı. Tedavi etkinliği virolojik yanıt, serolojik yanıt ve biyokimyasal yanıt ile değerlendirilirken güvenilirlik için böbrek fonksiyonları, lipit paneli, kalsiyum ve fosfor düzeylerindeki değişim değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya 143'ü (%63,6) erkek, 82'si (%36,4) kadın ve yaş ortalaması 48.8 (19-91) olan toplam 225 hasta dahil edildi. Hastaların 112'si (%49,8) TDF, 76'sı (%33,8) ETV, 37'si (%16,4) TAF grubundaydı. Takip süresi TAF grubunda diğer gruplara göre anlamlı olarak daha kısaydı (TAF grubunda (ortalama 25,87±15,44), TDF grubunda ortalama 48,17±36,77 ay, ETV grubunda ortalama 42,93±31,84 ay). ETV ve TDF grubundaki hastaların tamamı antiviral tedavi naif iken TAF grubundaki hastaların sadece 8'i (%22) tedavi naif idi. Tüm tedavi gruplarında HBV DNA'da anlamlı olarak benzer bir düşme görüldü. HBsAg serokonversiyonu hem TDF grubunda (%2.7) hem de ETV grubunda (%3.9) 3'er hastada saptanırken TAF grubunda saptanmadı. Tüm tedavi gruplarında tedavi sonrası ALT düzeyi tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı olarak düşüktü ve ALT normalizasyonu bakımından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p=0,522). Tedavi sonrası ETV, TDF gruplarında GFR düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı bir azalma (p<0.001) görülürken, TAF grubunda da GFR'de azalma olmasına rağmen bu azalma istatiksel olarak anlamlı düzeyde değildi (p>0.05). ETV ve TDF gruplarında tedavi sonrası kreatinin değerleri tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti (p<0,05), fakat TAF grubunda hastaların tedavi öncesi ve sonrası kreatinin değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunamadı (p=0,338). TDF grubunda total kolesterol, LDL ve trigliserit düzeyleri, ETV grubunda ise total kolesterol ve LDL düzeyleri tedavi öncesine göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde düşüktü. TAF grubunda ise HDL ve trigliserit düzeyleri anlamlı şekilde yüksekti. Sonuç: Sonuç olarak kronik HBV tedavisinde TDF, ETV ve TAF tedavilerinin virolojik, serolojik ve biyokimyasal yanıt bakımından benzer etkinlikte olduğunu saptadık. TAF grubunda böbrek fonksiyonları TDF ve ETV grubuna göre daha az etkilenirken TDF ve ETV gruplarında böbrek fonksiyonlarındaki bozulma benzerdi. TDF grubunda tedavi sonrası fosfor düzeyleri düşerken TDF ve ETV gruplarında tedavi öncesi ve sonrası fosfor düzeyleri benzerdi. Tüm tedavi gruplarında tedavi öncesi ve sonrası kalsiyum düzeyleri benzerdi. TAF grubunda genel olarak lipit profilinde artış görülürken TDF ve ETV gruplarında lipit profilinde düşme görüldü. Özellikle bu tedavi gruplarının güvenliğini değerlendirmek için daha büyük prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Kronik HBV, Entekavir, Tenofovir Disoproksil Fumarat, Tenofovir Alafenamid