The dialogue between community archaeology and livelihoods in rural context: The case of Komana /Tokat

Zamanın bir yansıması olarak kültürel ve arkeolojik miras geçmişe ve kendi yöresine ait izlerini günümüze ve aynı zamanda geleceğe taşımaktadır. Yüzyıllar boyunca, ayrı değer taşıyan yeni ve farklı katmanlar, varlıkların anlamına katkı sağlayacak, girift bir şekilde örülmüştür. Kültürel mirasın bulunduğu bölgenin kültürel, ekonomik ve sosyal dinamikleri, bu iç içe geçmiş ve özgün desenle şekillenmekte ve oluşmaktadır. Buna göre, sadece alanların korunması veya yerleşimlerin ekonomik gelişimine odaklanan tekil ve basmakalıp uygulamalar, bütüncül bir yaklaşım olmaksızın sınırlı kalmaktadır. Bu çerçevede, miras kavramı, yeniden ele alınmakta ve geçim için olanak sağlayan bir kaynak olan peyzajın dinamikleri ile entegre edilmektedir. Bu kaygı göz önünde bulundurulduğunda, Türkiye'nin Kuzey-orta kesimindeki Tokat yakınlarında antik bir yerleşim olan Komana'daki toplumsal arkeoloji çalışmaları, bu çalışmada kırsal toplumun sosyo-ekonomik ve ekolojik niteliklerine kapsayıcı bir yaklaşım örneği olarak değerlendirilmektedir. Çalışma özellikle yerel toplum ve yerel kamu kurumlarının Komanadaki arkeoloji çalışmalarına nasıl tepki verdiğini araştırmaktadır. Arkeolojik ve toplumsal çalışmalarının arkeolojik değerlerin ve yerel kırsal toplumun geçim kaynakları sürdürülebilir korunmasına katkısı araştırılmıştır. Bu çalışma için özel olarak katılımcı eylem yöntemleri ile her bir tarafın meseleye yönelik sorunlarını ve algılarını içeren daha derinlemesine bir yaklaşıma sahip bir metodoloji geliştirilirken, projenin başlangıcından itibaren Komana'da yürütülen diğer çalışmalar da analiz edilmiştir. Bu vesileyle, elde edilen deneyim ile gelecekte daha verimli bir toplum arkeolojisine öncülük etmek ve hem arkeolojik miras değerlerini hem de geçim kaynaklarını koruyarak yerel kalkınmaya katkıda bulunmak için bir rehber harita oluşturulmuştur. Anahtar Kelimeler: Toplumsal Arkeoloji, Yerel Topluluklar, Kültürel Miras, Geçim Kaynakları, Yerel Kalkınma