Kırsal bölgede obstrüktif uyku apne sendromu risk sıklığı ve uykukalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Eskişehir ilinin kırsalında birinci basamak sağlık hizmetlerinden yararlanan erişkin bireylerde obstrüktif uyku apne sendromu (OSAS) riski ile uyku kalitesi değerlendirilmiş ve bu iki değişken arasındaki ilişki incelenmiştir. STOP-Bang anketi ile OSAS riski ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) ile uyku kalitesi ölçülmüştür. Toplam 401 katılımcıdan elde edilen verilere göre, katılımcıların önemli bir kısmı OSAS açısından yüksek risk grubunda yer alırken, uyku kalitesi açısından çoğunluğun iyi uyku kalitesine sahip olduğu saptanmıştır. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, 50 yaş üzeri olmak, erkek cinsiyet, obezite (BKİ ≥ 30 kg/m²), hipertansiyon varlığı ve ailede OSAS öyküsü, OSAS açısından bağımsız risk faktörleri olarak belirlenmiştir. Öte yandan, uyku kalitesinin kadın cinsiyeti ve kronik hastalık varlığı ile anlamlı şekilde bozulduğu gösterilmiştir. OSAS riski ile uyku kalitesi arasında doğrudan ve istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Bu durum, iki değişkenin farklı yapısal boyutları ölçen ölçeklerle değerlendirilmiş olmasından kaynaklanabilir. Sonuç olarak, OSAS riski güçlü biyolojik ve demografik faktörlerle ilişkilendirilirken; uyku kalitesi daha çok sosyal ve klinik yükle ilişkilidir. Bu bulgular, birinci basamak sağlık hizmetlerinde basit tarama araçlarıyla yüksek riskli bireylerin belirlenmesini ve gerekli yönlendirmelerin yapılmasını kolaylaştırabilecek niteliktedir.